Nie trudno jest się spotkać z wszelkiej maści truizmami wskazującymi nam na nierozłączny związek, wręcz symbiozę „demokracji i wolnego rynku”. Apologeci tej koncepcji wskazują nam na zjawisko, które można skrócić w stwierdzeniu – „nie ma demokracji bez wolnego rynku”.

Więc to mityczny wolny rynek jest najważniejszym determinantem demokracji (mówię tu o rozumieniu jej w sensie demokracji parlamentarnej) – nie prawa obywatelskie, nie wolność słowa/sumienia, nie pluralizm związkowy czy wolność zrzeszania się, nie prawa socjalne oraz walka z ubóstwem i dostęp do instytucji publicznej – tylko wolny rynek.

W artykule „Postępujący neoliberalizm” zasygnalizowałem największe błędy tego typu myślenia, która stawia sprawę nad wyraz prosto – jest wolny rynek jest demokracja. Teraz wymaga to nieco szerszego wyjaśnienia, dlaczego tak nie jest a wręcz odwrotnie.

Haiti (obok Somalii) jest krajem, w którym mamy do czynienia obecnie z realiami najbliższymi wzorcowi wolnego rynku (co doprowadziło do tego, iż społeczeństwo Haiti jest najbiedniejszym społeczeństwem świata, ponad 79% ludności tego kraju żyje w ubóstwie a ponad 50% głoduje) a jednocześnie z ciągle zmieniającymi się dyktaturami zbrodniczych watażków. Czy w związku z tym jest to kraj, który uznamy za demokratyczny ?

Z życia politycznego i społecznego wyalienowano znaczną większą część obywateli tego kraju, społeczeństwo jest pozbawione przyrodzonych praw im przysługujących (z powodu biedy oraz głodu oraz odmawiania im jakiejkolwiek pomocy), ale pomimo tego większość liberałów i neoliberałów (szcz. tych anglosaskich) powie, że tak – to jest państwo demokratyczne (a Chavez to zły dyktator).

Jednak stwierdzenie o nierozłączności wolnego rynku i demokracji jest jednak znacznie głębsze. Z kilku powodów – po pierwsze bo wiąże ono politykę z ekonomią jako nierozdzielne aspekty (chociaż jest to prawda – celem polityki jest ochrona interesów najbogatszych). Po drugie wskazuje nam na to, że wolny rynek nie tylko godzi się z demokracją, nie tylko jest jej niezbędnym elementem, ale wręcz wpływa na jej kreowanie.

Oczywiście takie stawianie sprawy jest zwykłym banałem co weryfikuje historia. I jet to drugi istotny element na który poprzednio zwracałem uwagę. Czy bez znaczenia ma pozostawać fakt, iż kapitalizm, szcz. w modelu neoliberalnym, ukochał sobie (prawicowe) dyktatury, w ostatnich latach występujące głównie w Ameryce Łacińskiej. Czyż to nie w czasach rządów Pinocheta oraz junty wojskowej w Argentynie przeprowadzono neoliberalny eksperyment, który dla tych społeczeństw skończył się katastrofą humanitarną ?

Wiadomo przecież, że apologeci, warstwy uprzywilejowane oraz kapitaliści nie muszą wtedy liczyć z kosztami społecznymi a opór społeczny będzie praktycznie znikomy (bo dławiony strzałami w tył głowy, torturami czy nawet wyrzuceniem przeciwników z lecącego samolotu).

Czy dzisiaj wygląda to inaczej w Chinach ? Mimo swej nazwy i oficjalnej retoryki nie ulega wątpliwości, iż Chiny stają się „najbardziej kapitalistycznym państwem świata” (jak to niegdyś określił je J.K. Mikke). Dlaczego tak się dzieje ? Bo autorytarna władza nie musi się liczyć z kosztami społecznymi, z interesami najuboższych ani niczym innym, poza interesami własnej klasy próżniaczej.

Zmierzam do punktu wyjścia – kapitalizm nie może lubić demokracji czy też wolności, albowiem wymagają one innych typów osobowości. Wolny rynek, połączony z konsumpcyjnym szałem, wymaga jednostki biernej, łatwo poddającej się manipulacji, która nie potrafi nawet wyrazić własnych potrzeb (i spece od marketingu mają to robić za nią). Demokracja, w jakiejkolwiek formie, wymaga aktywnego, świadomego i wiedzącego o swoich potrzebach, człowieka.

I co za tym idzie – jest to nie do pogodzenia. Słusznie zauważył/a „eonova” w komentarzu do „Postępującego neoliberalizmu”, iż prowadzi to do fasadowości demokracji. Jest to warunek niezbędny, acz nie jedyny i musi się on powiązać z przekonaniem opinii publicznej, społeczeństwa oraz kasty politycznej o tym, iż „nie ma już żadnej alternatywy” dla kapitalizmu w wydaniu neoliberalnym bo wszystko inne miało zawieść.

Kapitalizm (a już tym bardziej neoliberalizm) i „demokracja liberalna” mają być „końcem historii”, wymarzonym systemem – „prawdą obiektywną”, prawem grawitacji, czyli czymś nie do odrzucenia. Nie ma więc zdaniem zwolenników Fukuyamy „wojny klas”, konfliktów społecznych a bieda, ubóstwo czy bezrobocie są tylko „produktem ubocznym” niezbędnych przemian. Jest więc tylko „czysta ekonomia”.

Tak też się stało – brednie te zwojowały świat, elity ekonomiczne zdołały przekonać do tego niemal wszystkich. Socjaldemokracja także – nastąpiła jej klęska i odrzucenie ideałów. Zamiast budować socjalizmu, kapitalizmu z ludzką twarzą, czy bronić najbiedniejszych stali się rzecznikami najbogatszych broniąc neoliberalnego porządku stanu.

Opinia publiczna, publicyści utożsamiają wolność z wolnym rynkiem. Wszystkie inne systemy, są tylko „imitacją demokracji”, autorytaryzmami, totalitaryzmami. Komunistami niemal straszy się małe dzieci, jako zmorą z poprzedniej epoki. Pozwoliło to kapitalistom uznać się za jednych i prawdziwych rzeczników demokracji – jednak jest to ich demokracja, która ma służyć wyłącznie ich interesom.

Prowadzi to rzecz jasna do tego, że praktycznie wyborca nie posiada żadnego wyboru – bo czy ktoś potrafi wskazać pięć fundamentalnych różnić pomiędzy Demokratami a Republikanami ? Różnice naturalnie występują, ale nie są one istotne – obie partie akceptują neoliberalny porządek i jeżeli w jakiś punktach się różnią to nie w istocie tego punktu, lecz w stopniu jego natężenia.

W takim razie demokracja zostaje pozbawiona jakiejkolwiek treści – wybory stają się cyrkiem a polityka staje się spektaklem. Dzisiaj nie wygrywa wyborów osoba, która przedstawi najlepszy program wyborczy (czy w ogóle program wyborczy), tylko ta która ma najlepszy PR.

Zresztą nie jest to istotne. I tak niezależnie kto by nie rządził i tak będzie: prywatyzował, deregulował, ciął socjał i niszczył resztki „państwa opiekuńczego”, bo elity polityczne stały się poplecznikami elit ekonomicznych i są od nich uzależnione.

Bo kto dzisiaj jest największym sponsorem polityki i polityków ? Kapitał – i to lobbystom oraz elitom polityka ma służyć. Są od nich zależni w związku z tym reprezentują ich interesy.

Wiemy więc, że rynek nie chce demokracji. A czego chce ?

Bottomore napisał kilka lat temu, iż w USA istnieją co prawda demokratyczne instytucje, ale demokracji tam nie ma ponieważ nie istnieje w tym kraju „demokratyczne społeczeństwo”. Ciężko jest się z nim nie zgodzić.

Wiadomo jednak także, iż siłom rynkowym, do których wliczam po prostu najbogatszych tego świata, nie widzi się zmieniać tej sytuacji. Komisja Trójstronna w latach 70-tych ogłosiła „Kryzys Demokracji”, który objawić się miał tym, iż społeczeństwo stało się za aktywne i zaczęło żądać zbyt dużo (chodziło o kwestie socjalne a także prawa dla mniejszości seksualnych, etc)

Co to oznacza ?

Oznacza to to, iż aktywne społeczeństwo, pozostawione bez nadzoru (lub wentyla bezpieczeństwa) jest niebezpieczne dla elit ekonomicznych, bo może zacząć kwestionować tę „prawdę obiektywną”. Sprowadza się to rzecz jasna do wizji państwa przedstawianą przez elity, które ma strzec wyłącznie własności oraz ich interesów. Niczego więcej.

Czy dziwi to kogokolwiek, że PO ostatnio szturmuje projekt nowego „Prawa Prasowego”, w którym znajdziemy takie kwiatki jak „konieczność rejestracji w sądzie strony internetowej aktualizowanej częściej niż raz na tydzień” czy wymuszenia na portalach internetowych zbierania, magazynowania i udostępnienia wszelkich informacji o swoich użytkownikach. Obywatel bez nadzoru to niebezpieczny obywatel, może dotrzeć do „złych informacji”, może znielubić własność prywatną lub intelektualną (patenty), może mu się nie spodobać, że ktoś sobie opatentował (właściwie sprywatyzował) część jego genomu.

Rozchodzi się więc o własność prywatną i środki produkcji – to magiczne słowa klucze. A czy może w ogóle kapitalizm jest choć trochę „wolnościowy” ?

Nie ! To istny zamordyzm dla tego kto nie posiada własności prywatnej !

Przechodzimy więc do finału. Ciężko jest wymagać od kapitalistów, neoliberałów i jakiejkolwiek inne ideologii kapitalizmu polubienia wolności skoro istota tego systemu jest totalitarna oraz antyspołeczna.

Czy inaczej można określić jego naturę, skoro kapitalizm kocha hierarchię, wyzysk oraz podporządkowanie tych co nie mają własności tym którzy ją posiadają ?

A czy cechą kapitalizmu nie jest „patologiczna pogoń za zyskiem” w której nie cofnie się przed niczym ? Zysk rzadko kiedy wiąże się z dobrem oraz wolą ogółu. Jest najczęściej sprzeczny z nim, ale dzięki posiadanym przez kapitalistów środkom produkcji są w stanie narzucić wszystko i jeszcze ubrać to w ładne opakowanie.

Czy w końcu kapitalizm nie oznacza po prostu „rządów silniejszego” , czyli tego kto posiada środki produkcji ?

A co z mityczną równością szans, ktoś może rzec ? A no nic – nie masz środków produkcji, stajesz na straconej pozycji a środki produkcji w 80% są środkami dziedziczonymi. A co z wolnym wyborem ?

Czego wolnym wyborem ? Czy wolnością jest wybór pomiędzy setkami takich samych produktów, gdy większości osób na nie nie stać ? W jaki sposób człowiek ma się czuć wtedy bardziej wolny ?

Nie wolno nam zapominać o tzw „terrorze ekonomicznym”, który czyni pracowników zakładnikami kapitalisty. Otóż ile razy słyszeliście, że nikt przecież wam nie każe pracować jeżeli pracodawca was wyzyskuje ? Na pewno wiele, ale wiecie również że odejść nie możecie, albowiem martwicie się o swoją rację bytu, o to że nie będziecie mieć za co utrzymać siebie, rodziny, etc.. Nie posiadacie w końcu środków produkcji a o inną pracę wbrew zapewnieniom wcale nie jest tak łatwo a jak nawet, to w niemal identycznym wyglądzie. To się nazywa właśnie „terrorem ekonomicznym”.

Określenie to jest bardzo adekwatne, uwzględniając fakt, iż ekonomiści (których jednym celem jest legitymizacja kapitalizmu) stworzyli nawet pojęcie „naturalnego poziomu bezrobocia”, czyli takiego poziomu, którym straszy się, przymusza się (o przepraszam motywuje się) pracownika do zaciskania zębów i akceptowania każdych warunków stawianych przez pracodawcę. To on jest w końcu szefem – Twoim Panem i Władcą, bo ma środki produkcji, Ty nie.

Celem kapitalizmu nie jest pełne zatrudnienie i nigdy nie było. Bo sam system wyzbyłby się jednego ze skuteczniejszych batów na pracowników. Jeżeli gdzieś doszło do pełnego zatrudnienia to leżało to w interesie kapitału i jest to raczej przejściowe.

Przekłada się to na sferę społeczną – wyzysk, dehumanizacja, alienacja, bieda, niesprawiedliwość i nierówność, to oblicze kapitalizmu, jeżeli ktoś miałby do tego jeszcze wątpliwości.

„Jak brednie zwojowały świat”¹ nosi tytuł jedna z bardziej znanych publikacji F. Wheena. Autor zastanawia się min. nad tym jak to się stało, że neoliberalne brednie oraz dogmaty stały się dominującym nurtem polityki ostatnich 30 lat. A jak to się stało w Polsce, że neoliberalizm zatriumfował ?

Nasz kraj nie stanowi wyjątku od innych państw peryferyjnych naszego regionu i państw peryferyjnych w ogóle. Neoliberalizm został nam narzucony zaraz po rozpoczęciu „transformacji ustrojowej” przez MFW i BŚ (przy wyraźnej zgodzie elit politycznych i rodzących się elit biznesu), które zredukowały nam część zadłużenia a spłatę pozostałej części odroczyły w czasie, w zamian za przyjęcie planów „restrukturyzacyjnych” i „modernizacyjnych” tych instytucji – czyli zgodę na neoliberalne reformy.

Stanowi to stary i sprawdzony model „eksportu” neoliberalizmu do państw ubogich i poszkodowanych „kryzysem zadłużeniowym”. Po raz pierwszy zastosowano to wobec Meksyku i od tamtej pory „MFW i Bank Światowy stały się ośrodkiem propagowania i narzucania na siłę fundamentalizmu rynkowego i neoliberalnej ortodoksji”².

Ortodoksja ta sprowadza się do kilku prostych haseł: „deregulować”, „przeprowadzić cięcia socjalne”, „uelastycznienie prawa pracy” oraz w końcu „prywatyzować” – w skrócie można to nazwać mianem „terapii szokowej”, której pojęcie uknuł M. Friedman i jego „szkoła ekonomiczna”.

Oczywiście nie jest żadną tajemnicą, iż po raz pierwszy eksperyment „neoliberalny” przeprowadzono podczas trwania krwawej dyktatury A. Pinocheta w Chile i również żadną tajemnicą nie jest, iż neoliberalni ekonomiści ukochali sobie różnego rodzaju dyktatury³, bo dzięki nim mogą wprowadzać wszelkie dogmaty ekonomicznie nie zważając na wolę, opór czy koszta społeczne.

A te w przypadku Chile były katastrofalne i największym „cudem gospodarczym” tej epoki było to, że świat do tej pory wierzy w ten cud. Garść faktów dot. Chile⁴:

Wprowadzona w 1975 r. przez rząd Chile terapia szokowa zmniejszyła inflację do znośnych rozmiarów kosztem zwiększenia bezrobocia z 9,1% do 18,7% w latach 1974-75. To wzrost bezrobocia porównywalny z okresem wielkiego kryzysu w latach 30tych w USA. Odnotowano spadek produkcji o prawie 13%, co było najpoważniejszym kryzysem w historii Chile od 40 lat.

Tzw. „cud ekonomiczny”, którym tak bardzo się zachwycają prawicowi wielbiciele morderców, trwał od 1978 do 1981 r. W tym okresie wzrost ekonomiczny wynosił 6,6% , zniesiono wszelkie ograniczenia na zagraniczne inwestycje i pożyczki (…) problem polega na tym, że analizy ekonomiczne tego okresu pomijają jeden bardzo prosty fakt: a mianowicie, że wzrost gospodarczy po okresie głębokiego załamania ekonomii jest tym szybszy, im głębsze było załamanie (…) tzw. „cud ekonomiczny” w Chile polegał wyłącznie na tym, że zwolnieni pracownicy powrócili na swoje stare miejsca pracy.

Jeżeli spojrzymy na wskaźniki wzrostu w długim okresie okaże się, że Chile miało przedostatni wynik jeśli chodzi o wzrost ekonomiczny w całej Ameryce Łacińskiej w latach 1975-80. Gorzej funkcjonowała tylko gospodarka Argentyny.

Globalizacja rynku Chile spowodowała, że kraj stał się całkiem bezbronny wobec międzynarodowych kryzysów. Kryzys z 1982 r. uderzył w Chile silniej, niż w jakikolwiek inny kraj Ameryki Łacińskiej. (…) W 1983 r. gospodarka Chile była w ruinie, a bezrobocie sięgnęło 34,6%. Produkcja przemysłowa spadła o 28%. Gdyby nie interwencja państwowa, największe grupy finansowe w kraju doznałyby całkowitej plajty.

Na czym więc polegał “fantastyczny wzrost ekonomiczny” w epoce Pinocheta? W latach 1972-87 produkt narodowy brutto na mieszkańca spadł o 6,4%! W 1993 r. PKB na głowę mieszkańca wynosił 3170 USD. W przeliczeniu na wartość dolara w 1973 r. PKB na głowę mieszkańca wynosiło wtedy 3600 USD! Tylko pięć krajów w całej Ameryce Łacińskiej miało gorsze PKB w czasach rządów Pinocheta!

Nie przestraszeni tym faktem polscy neoliberałowie przyjęli chilijskie rozwiązania bez zająknięcia. W tym nawet kulejący system emerytalny Chile⁵ autorstwa José Piñeira⁶ oparty na prywatnych funduszach emerytalnych. Skutek jest katastrofalny – ponad 55% ludzi, którzy opłacali swoje składki nie będzie nawet miała prawa do „emerytury minimalnej” i tylko połowa spośród tych 45% szczęśliwców uprawnionych do odbierania emerytury będzie posiadać „emeryturę minimalną” wynoszącą 180 dolarów miesięcznie.

Neoliberalne sprzeczności

Krótko mówiąc dyskurs „neoliberalny” dominuje dzisiaj. Lecz szereg komentatorów zwraca uwagę na fakt, iż w istocie doktryna ta nie jest wewnętrznie spójna⁷, prościej: zawiera sprzeczności.

Przykładowo S. Amin⁸ zwraca uwagę na jeden z ulubionych procesów neoliberałów – „deregulację”. Przecież zdrowy rozsądek podpowiada nam – „rozregulowanie rynków” teoretycznie sprzyjać powinno wolnemu rynkowi. Podczas gdy w rzeczywistości dzieje się na odwrót – rozregulowane rynki bardzo szybko zaczynają być regulowane poprzez powstające monopole i oligopole. Albowiem zgodnie z logiką to państwowy interwencjonizm i „ustawy antymonopolowe” chronią rynek przed monopolizacją.

A co z walką z biurokracją ?

Neoliberalizm uczynił sobie z biurokracji jednego z głównych wrogów. To dzięki propagandzie zwolenników „czystej ekonomii” biurokracja weszła do słownika jako synonim zgorzkniałego aparatu administracyjnego, który działa nie sprawnie a dla przeciętnego człowieka jest mordęgą.

Czy tak aby na pewno jest ?

W istocie rzeczy, neoliberalizm nie walczy z biurokracją – bo starą zastępują nową (z tą różnicą, iż nowa nie jest już państwowa). W rzeczywistości pod hasłem walki z biurokracją należy rozumieć walkę z opieką socjalną, niezważając na koszta społeczne.

To dlatego od wielu państw Trzeciego Świata wymagano zastąpienia złych (bo podobno zbiurokratyzowanych) programów budownictwa socjalnego by wyciągnąć ze slumsów najbiedniejszych. Zamiast tego MFW i BŚ narzuciły tym państwom „program poprawy warunków życia w slumsach”⁹.

Program, który cynicznie akceptuje jedną z największych niesprawiedliwości i okrucieństw tego świata jakim jest konieczność mieszkania w slumsach, zastąpił publiczne programy budowy taniego mieszkalnictwa we względnie normalnych warunkach.

Jak się nie trudno domyślić – okazał się klapą. Lecz nie był już prowadzony przez administrację publiczną czy nawet samorządy terytorialne, lecz zbiurokratyzowane, podporządkowane BŚ i MFW organizacje pozarządowe za pieniądze „darczyńców”.

Tak więc zrzucono w ten sposób odpowiedzialność państwa za opiekę socjalną – powierzając je organizacjom charytatywnym, które jak wiadomo nie pomogą wszystkim i służą raczej naprawie sumienia i mydleniu oczu niż faktycznej pomocy.

Jednak przedstawiony przeze mnie aspekt mieszkaniowy wymaga dalszego rozwinięcia, albowiem jest to jedynie element znacznie szerszego zjawiska, którym odznacza się neoliberalizm w sferze mieszkaniowej.

W przeciągu ostatnich 30 lat większość część państw praktycznie całkowicie wycofała się z tej sfery i pod przymusem MFW rozpoczęły proces prywatyzacji doprowadzając do ogromnej koncentracji gruntów w rękach prywatnych.

I tak; w Indiach niespełna 6% najbogatszych posiada 75% gruntów, w Malezji do 5% najbogatszych należy 53% gruntów¹⁰. Dalszymi konsekwencjami tego stanu są przykładowo manipulacje czynszem i jego stałe podwyższanie pomimo spadającego standardu mieszkaniowego i ogólnego ubożenia ludności.

W błędzie jest ten kto uważa, iż Polski to nie dotyczy. Dotyczy i to z dwojoną siłą, ponieważ obok prywatyzacji mamy do czynienia z reprywatyzacją (czy „oddawania” mienia ich „dawnym” właścicielom). I tak A. Smosarski¹¹ podaje następujące dane:

Tylko w latach 1993 – 2002 liczba mieszkań komunalnych w Polsce uległa zmniejszeniu z 2035,5 tys do 1358 tys a zakładowych z 1412,8 tys do 256,9 tys

Wpisuje się to w kolejną z podstawowych zasad neoliberalizmu – wycofywanie się państwa ze sfery publicznej, czyli jak kto woli; cięcia socjalne (w mowie potocznej). Dla neoliberałów państwo nie może uczestniczyć w czymś tak zbędnym jak sfera socjalna. Ma wyłącznie strzec kapitału i interesów najbogatszych. A więc sfera publiczna musi przestać istnieć a jej instytucje mają zostać sprywatyzowane, skomercjalizowane i poddane prawom rynku.

Szpital ma więc stać się przedsiębiorstwem, którego jednym celem jest przynoszenie zysków. Szkoła ma nie uczyć – ma przynosić zyski, itd., itd.

Nie trzeba chyba nikomu mówić do czego to prowadzi – ograniczenia dostępu do sfery publicznej, które spełniają nie dość, że jedne z najważniejszych potrzeb ludzkich to także należą do kanonu najważniejszych praw człowieka.

Jak widać neoliberałowie traktują je dosyć wybiórczo a krzywda ludzka jest obojętna. Na pewno także każdy z Was pamięta słynny dialog z filmu „John Q”, kiedy lekarz prywatnego szpitala mówi do ordynatora oddziału kardiochirurgicznego:

„nie wiem jak u was, ale u nas to biedaków wykopuje się za drzwi”

Doskonale ilustruje to wygląd skomercjalizowanej, prywatnej służby zdrowia w USA – i do takiego modelu elity polityczne dążą i w Polsce. Nie zważają na to, że ten model służby zdrowia oznacza katastrofę społeczną, którą ilustrują następujące dane z USA:

• 46 mln Amerykanów, czyli 15 proc. społeczeństwa, nie ma ubezpieczenia¹² a przy tym złożenie złamanej nogi może kosztować np. 30 tys. dol., a banalne wyciągnięcie ropy spod paznokcia – 350 dol¹³

Pamiętać również musimy, iż kolejnych 40 mln Amerykanów jest nie stać na lepsze polisy zdrowotne (lub pracodawcy oszczędzają na nich) i muszą zadowolić się najtańszym pakietem, który obejmuje tylko najprostsze schorzenia oraz urazy.

A kto na tym zarabia – bo przecież nie pacjent ?

Oczywiście wielkie lobby farmaceutyczno – medyczne i jak tylko pojawia się propozycja zmiany systemu, to od razu ją sabotują organizując wielkie kampanie „społeczne”.

Mitem jest również jakoby taki system był mniej zbiurokratyzowany czy tańszy. Wręcz przeciwnie – to publiczny system zdrowotny jest znacznie tańszy, albowiem zachodzi tam „efekt piramidy” to znaczy, że każdy na każdego płaci.

Oliwy do ognia dolewa Noam Chomsky, który w felietonie „Opieka socjalna nie jest w kryzysie”¹⁴ pisze:

Stany Zjednoczone mają jeden z najbardziej niewydajnych systemów opieki zdrowotnej rozwiniętego świata, w którym koszty per capita są znacznie wyższe niż w innych krajach i w którym usługi są na znacznie niższym poziomie. System opieki zdrowotnej jest prywatny i to jest jeden z powodów jego niewydolności, gdyż koszty administrowania takim systemem są zdecydowanie wyższe niż koszty administrowania programem Medicare (rządowy program opieki zdrowotnej, który jest w Stanach Zjednoczonych alternatywą dla programów prywatnych) czy publicznymi systemami opieki zdrowotnej w innych krajach. Wysokie koszty to tylko jedna z wielu innych wad prywatnego systemu opieki zdrowotnej.

Obrońca rynku zarzuci zaraz – ale jak to jakoś prywatnej służby zdrowia jest znacznie niższa ? To nie możliwe i doda coś o konkurencji… no tak, wolna konkurencja to kolejna bzdura powtarzana przez neoliberalnych ekonomistów. Podobno zdrowa rywalizacja ma podnosić jakoś usług z korzyścią dla „klienta”.

Tylko nikt nie bierze pod uwagę tego, że konkurencja jest w sama sobie zjawiskiem patologicznym i najczęściej oznacza cięcie na wszystkim – na jakości sprzętu, na personelu, na pacjencie. Tylko jedna „firma” tnie mniej a druga więcej. Jednym słowem wszystkim zależy na tym by zarobić jak najwięcej.

I tylko gdzieś tam posłowie słychać ciche przypomnienie o tym, że szpital to nie przedsiębiorstwo, nie ma zarabiać a leczyć ludzi, niezależnie od ich zamożności.

Neoliberałowie nie zważają na to, iż masowa prywatyzacja, cięcia socjalne oraz liberalizacja rynków i barier ochronnych doprowadziła do ubóstwa i wykluczenia społecznego milionów ludzi – ważne, że generuje ona im zyski.

A zdaje się, że zapomniałem wspomnieć o jeszcze jednej patologicznej cesze neoliberalizmu – do 1973 roku większa część inwestycji zagranicznych generowana była bezpośrednio – poprzez inwestycje fizyczne (np. w produkcje). Od czasów Volckera zyski są generowanie głównie poprzez obrót kapitałowy bez realnej i fizycznej inwestycji (np. w produkcję) co oczywiście tylko zachęca do spekulacji, albowiem tego typu transakcje finansowe wymagają liberalizacji rynków kapitałowych.

Trochę statystyk

Neoliberalizm obiecywał wszystkim (a przynajmniej większości) dobrobyt i wolność. Podczas gdy nastąpiło sprzężenie zwrotne – zamiast powszechnego dobrobytu mamy powszechne ubóstwo a zamiast posuwającej się „demokratyzacji” mamy regres „demokratyzacji” co wydaje się być naturalną konsekwencją powszechnej pauperyzacji społecznej. Coś musi trzymać w ryzach głodnych, biednych, sfrustrowanych i oszukanych przez neoliberalizm.

Fala ubóstwa i polaryzacja ekonomiczna przebiega na dwóch płaszczyznach: krajowym i globalnym, co należy rozumieć jako „stałe zwiększanie się dystansu pomiędzy centrami światowego systemu kapitalistycznego a jego peryferiami pod względem poziomów rozwoju materialnego”¹⁵.

Następstwem tego wszystkiego są rosnące dysproporcje społeczne, przykładowo:

Dane dla USA:

• udział 0,1% najlepiej zarabiających amerykanów w dochodzie narodowym wzrósł z 2% (1978 rok) do 6% (1999 rok)¹⁶
• w latach 1983-1989 majątek 1% najbogatszych Amerykanów wzrósł z 31 do 37%. 10% najbogatszych ludzi włada obecnie 80% nieruchomości niemieszkalnych, 91% majątku przedsiębiorstw, 85% akcji, 94% obligacji. Jak podaje Paul Krugman (2002), najubożsi mieszkańcy USA otrzymywali w 1974 r. 4,3% dochodów ludności, a w 1994 r. już tylko 3,6%¹⁷
• 5% najbogatszych zwiększyło w latach 1974-1994 swój udział w dochodach z 16,5% do 21,2%¹⁸
• 13 tys. najbogatszych rodzin otrzymuje dochody równe 20 mln najuboższych gospodarstw domowych¹⁹
• przeciętna roczna płaca wyrażona w dolarach z 1998 r. wzrosła z 32,5 tys. dol. w 1970 r. do 35,9 tys. w roku 1999, czyli o ok. 10% w ciągu 30 lat. W tym samym czasie roczne wynagrodzenia 100 czołowych prezesów korporacji wzrosły z 1,3 mln dol. – 39-krotność średniej płacy – do 37,5 mln dol., czyli ponad tysiąc razy więcej niż średnia płaca zwykłego pracownika²⁰

Świat:

• rozsiew dochodów 1/5 mieszkańców zamieszkujących kraje najbogatsze oraz 1/5 z krajów najbiedniejszych wynosił w 1999 roku 74 do 1, choć jeszcze w roku 1990 wynosił on 60 do 1 a w 1960 tylko 30 do 1²¹

A jak to wygląda w Polsce ?

• w 2007 roku 6,6 % społeczeństwa żyło poniżej minimum egzystencji, co daje 2,5 miliona osób. Wynika z tego, że co 25 mieszkańca miasta i co 10 mieszkańca wsi nie stać na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Wskaźnik zagrożenia ubóstwem w zeszłym roku wynosił 14,6 % społeczeństwa, natomiast wskaźnik zagrożenia skrajnym ubóstwem wynosi 8 – 7 %²²
• Polska znajduje się na 4 miejscu na świecie pod względem nierówności dochodowych OECD zaraz po Meksyku, USA oraz Turcji²³²⁴. W związku z tym Polska charakteryzuje się największym rozwarstwieniem społecznym spośród wszystkich państw Unii Europejskiej i wskaźnik rozwarstwienia społecznego w Polsce wynosi 13,5:1. Oznacza to,że najbogatsi w naszym kraju zarabiają niemal 14 razy więcej niż najbiedniejsi²⁵

To nie koniec złych wieści – skala nierówności będzie się u nas powiększać, ale przecież kapitalizm ma w służbie mitologię i obiecuje nam kariery „od pucybutów po milionerów”.

“]

Skala ubóstwa w Polsce [PCK/GUS

Jaki jest tego sens – ofensywa klas uprzywilejowanych i w czyim interesie ?

Ideologia „neoliberalna” narodziła się w latach 70-tych XX²⁶ wieku jako odpowiedź „ekonomii klasycznej” na „kryzys akumulacji”. W jego wyniku i w wyniku wzrostu frustracji, niezadowolenia społecznego a także rodzących się nowych programów ekonomicznych odrzucających kapitalizm (np. Plan Rehna – Meidnera²⁷) elity ekonomiczne i polityczne poczuły się zagrożone.

Wymyślono (jak woli – spopularyzowano starą koncepcję) więc neoliberalizm i opakowano w piękne frazesy o „powszechnym dobrobycie”, „wolności jednostki” i „prawach człowieka”.

Można jednak powiedzieć, iż celem neoliberalizmu było zaostrzenie władzy klasowej i odbudowa warunków sprzyjających akumulacji kapitału i restauracji władzy elit ekonomicznych.

Czy ktoś kiedyś zastanawiał się skąd wielkie „niezależne” ośrodki badawcze, „think – tanki” (jak np. Institute of Economic Affairs²⁸) biorą pieniądze na swoją krucjatę przeciw interwencjonizmowi państwowemu ?

Otóż mają one ogromne polityczne oraz finansowe wsparcie ze strony grup najbogatszych oraz liderów korporacji, w których interesie leży przecież ideologia „neoliberalna”. I to właśnie z tej przyczyny na początku lat 70-tych „Krajowe zrzeszenie producentów” w porozumieniu z „Izbą Handlową USA” zgromadziło kolosalne fundusze na lobbing zalewając kraj książkami, broszurami czy ulotkami przedstawiające „neoliberalne wartości”.

Oficjalnie powodem tej kampanii miała być reakcja „świata biznesu” na „agresywną” działalność organizacji społecznych i zawodowych. W praktyce chodziło o przygotowanie gruntu pod ekspansje neoliberalizmu i odrzucenie „New Dealu”.

W związku z tym rozpoczęła się ofensywa w szkołach, w college’ach, w prawodawstwie, po to by zmienić sposób myślenia „ludzi o biznesie”. Niedługo potem narodziło się „Krajowe Biuro Badań Ekonomicznych” (EBER), które celem było tworzenie „analiz, podstaw filozoficznych, artykułów ekonomicznych, etc.” promujących nowy typ spojrzenia.

Oczywiście nie trzeba wspominać, iż prawie połowa budżetu tej organizacji pochodziła z datków firm znajdujących się na liście „Fortune 500”.

„Jak brednie zwojowały świat”, czyli – jak ogłupić społeczeństwo ?

Jak to możliwe było, że brednie które nie mają krzty współczucia, wrażliwości, odrzucające formy solidarności, sprawiedliwości i dobra społecznego oraz w końcu (ulubione przez chrześcijan) wartości rodzinne – podbiły świat ?

Duże znaczenie ma tutaj proces, który Alain Blihr określa mianem „nowomowy neoliberalnej”²⁹ czyli postępujące odwracanie znaczeń znanych nam pojęć lub nadawanie im zupełnie nowej konotacji.

Stąd też bez większych oporów neoliberałowie mogli sobie za hasła przewodnie obrać idee „demokracji” oraz „wolności”. Są to w końcu bardzo pięknymi oraz silnymi słowami, które mogą mieć różne znaczenia i zastosowania. To dzięki lansowaniu tych haseł, neoliberalizm odniósł taki sukces w krajach anglosaskich. Zdaniem większości badaczy „wolność” to dla „Amerykanów słowo klucz”. Wystarczy akcentować tę wartość, niezależnie co ze sobą niesie, a otworzy ono wszelkie wrota.

Oczywiście kontekst jakim in nadają apologeci wolnego rynku powodują korozję w ich tradycyjnym znaczeniu.

Dlaczego ?

Bo dzięki sprawnej akcji propagandowej współcześnie większość publicystów, badaczy czy szeroko rozumianej „opinii publicznej” utożsamia wolność z wolnym rynkiem. Proste – tam gdzie nie ma wolnego rynku, nie ma wolności.

Nasuwa się prosty wniosek – w Meksyku, na Haiti, na Dominikanie, w Iraku istnieje wolność i budowana jest demokracja, albowiem wprowadzono tam najbardziej radykalne reformy rynkowe. Nie zważa się jednak na fakt, tyranii, represji, codziennych mordów, fałszerstw wyborczych czy zakazu działalności związkowej w tych państwach.

Doskonale ilustrują nam to tzw. „wytyczne Paula Bremera”³⁰, który łamiąc wszelkie konwencje wojenne³¹ stworzył plan deregulacji i prywatyzacji gospodarki irackiej mając nadzieję, na „ogólne podniesienie dobrobytu ogółu mieszkańców Iraku” oraz, że będą one stanowić „gwarancję swobód jednostki”.

Następstwem tych wytycznych było pogłębienie katastrofy humanitarnej kraju oraz przekazanie w ręce zachodnim koncernów całych złóż ropy irackiej.

Współcześnie, to zwolennicy kapitalizmu uznali się za jednych (i prawdziwych) rzeczników wolności. Konsekwencja tego jest tylko jedna: przyjęcie twierdzenia, iż wolny rynek stanowi nierozłączną część demokracji. Jest to szczególnie widoczne w przypadku większości państw tzw. „postkomunistycznych”, w których nastąpiła „fetyszyzacja” zasad rynkowych i zepchnięcie na margines wszelkich alternatyw.

Ale czy dla człowieka wybór marki „laptopa” spośród 10-15 marek dostępnych na rynku poprawia jego sposób odczuwania „wolności” i to w momencie kiedy nie stać go na chleb ?

Neoliberałowie lubują się w tego typu frazesach – nie zważając na fakt, iż demokracja (nawet ta w parlamentarnym wydaniu) oraz wolny rynek wymagają dwóch zupełnie różnych typów osobowości. Wolny rynek potrzebuje otępiałego, biernego o łatwego do manipulacji człowieka, którego zamieni w „konsumenta”. Demokracja wymaga świadomego i aktywnego uczestnika, który wie czego chce. Stąd też te dwie rzeczy są nie do pogodzenia.

Można wyjść oczywiście od samych podstaw na których bazuje neoliberalizm – kapitalizmu. Czy kapitalizm promuje wolność ?

Otóż nie !

Slogany jak „wolny wybór”, „równość szans”, etc. są wyłącznie pustymi frazesami. Nie ulega przecież żadnej wątpliwości, iż system ten oparty jest na podporządkowaniu, hierarchii, „terrorowi ekonomicznemu”, wyzysku czy alienacji jednostki i społeczeństwa. W tym systemie wolnym jest ten, kto posiada kapitał.

Mało tego – zdaniem profesora Błuszkowskiego samo istnienie sektora publicznego stanowi obecnie jeden z gwarantów na demokratyczność państwa³². Podporządkowanie go dyktatowi rynku poprzez prywatyzację (czasem zręcznie nazywaną „komercjalizacją”) zagraża demokratyczności państwa.

Mówiąc o ekspansji neoliberalizmu nie wolno również pominąć nachalnej propagandy, opłacanej przez Izbę Handlową USA czy EBER o której pisałem wcześniej. A także o eksporcie neoliberalizmu za pomocą siły militarnej (Irak) czy finansowej (Meksyk, Polska).

W końcu maja 2005 roku, Noam Chomsky w felietonie „Opieka socjalna nie jest w kryzysie” wskazywał czytelnikom na zagrożenia czyhające ze strony neoliberalnego Prezydenta Busha, który tworząc (nieprawdziwy) obraz kryzysu fiskalnego dążył do demontażu (i tak wyjątkowo skromnego) systemu pomocy socjalnej w USA, w tym oczywiście resztek publicznej służby zdrowia.

Cztery lata później, w zupełnie innym regionie świata i w zupełnie odmiennym obrębie kulturowym, mamy do czynienia z niemal identyczną sytuacją. (neo)Liberalne rządy, także dążą do ograniczenia ochrony socjalnej oraz przede wszystkim do demontażu publicznej służby zdrowia, nazywając to zręcznie „komercjalizacją”.

Oficjalnie mówi się, że ma to uratować nasze szpitale oraz tym samym równy dostęp do służby zdrowia. Nie jest to prawda, w dłuższej perspektywie może ona ograniczać dostęp do służby zdrowia. Nie dość, iż komercjalizacja jest prostą drogą (zaproszeniem) do prywatyzacji służby zdrowia, to nawet zwyczajne przekształcenie placówek zdrowotnych w spółki non-profit z głównym udziałem samorządów nie poprawi sytuacji. A może ją tylko zepsuć.

„Z pustego nawet Salomon nie przeleje”

Trudno jest liczyć na poprawę sytuacji w służbie zdrowia bez zwiększenia funduszy przeznaczonych na nią. Śmiechem na sali jest przeznaczanie niecałego 6% rocznego PKB na opiekę zdrowotną. Także sama składka zdrowotna, która wynosi raptem 9% nie jest w stanie zmienić tragicznej sytuacji. Ponadto, wpłynie z niej w tym roku znacznie mniej niż w zeszłym (z powodu kryzysu).

W takim więc razie przesunięcie zagadnienia służby zdrowia na samorządy terytorialne, które już obecnie finansowo ledwie dyszą, pogłębi tylko problem. Szpitale, wraz z długami, będą obciążać samorządy terytorialne, które po pewnym czasie albo będą te placówki zamykać, albo prywatyzować a w najlepszym razie ciąć na wszystkim na czym się da.

W każdym jednak z tych wypadków dojdzie do ograniczenia dostępu służby zdrowia oraz pozbawienia tysięcy ludzi pomocy lekarskiej. To ma być idea powszechnego dostępu do służby zdrowia ??? Tak jakby zapomniano prostą zasadę: chory = pacjent i każdy człowiek powinien mieć zapewniony powszechny i równy dostęp do służby zdrowia.

Prywatyzacja tylko pogłębi trudności, albowiem zasadniczo prywatne systemy zdrowotne nie dość, że ograniczają dostęp do służby zdrowia, to są po prostu znacznie mniej wydolne i droższe od systemów publicznych.
Najłatwiej jest to zobrazować na przykładzie USA, w którym koszty per capita usług medycznych są z jedne z najdroższych na świecie a przy tym jakość tych usług jest jedna z najniższych na świecie.
Samo utrzymanie administracji jest znacznie droższe niż w szpitalach publicznych a koszty leczenie droższe ze względu na brak „efektu piramidy”. Oczywiście abstrahowałem już tutaj od kwestii ubezpieczeń zdrowotnych oraz ich wysokich kosztów, przez co ponad 40 mln Amerykanów nie ma dostępu do służby zdrowia.

Bardzo często zwolennicy „komercjalizacji” mówią o tym, że decentralizacja NFZ oraz przekształcenie szpitali w spółki, zmniejszy marnotrawstwo pieniędzy. Jest to oczywiście fałszywy argument, który powoduje szukanie tychże dziur i cięcia w kosztach, tam gdzie ciąć się nie powinno obniżając ogólny poziom szpitali w Polsce.

Jeżeli politycy chcą zmniejszać koszta, to niech zadbają o profilaktykę zdrowotną a nie rozkładają ręce, starając się zrzucić odpowiedzialność za służbę zdrowia na nie wiadomo do końca kogo.
Kolejnym mitem, może jeszcze większym i znacznie gorszym w skutkach jest przeświadczenie, że komercjalizacja doprowadzi do “zdrowej” konkurencji pomiędzy placówkami medycznymi oraz nastąpi “uzdrowienie” ich sytuacji finansowej.

Apologeci tych teorii zdają się jednak zapominać, że szpital nie jest przedsiębiorstwem. Jego zasadniczym celem jest służba społeczeństwu a nie przynoszenie zysków i są takie placówki, dziedziny, które nie mogą przynosić żadnych zysków – liberałowie muszą się z tym pogodzić. Takie stawienie spraw jest nie tylko nie etyczne, ale również nie realistyczne i szkodliwe dla pacjentów.

Takie stawianie sprawy zwiększa tylko dysproporcje w dostępie do służby zdrowia. Szpitale, w których ulokowała się menadżerska kadra dyrektorska tnie po wszystkim co się da, oczywiście ze szkodą dla pacjenta, nie są wykonywane bardziej specjalistyczne (a więc droższe) zabiegi czy badania. Natomiast osoba zamożna i tak pójdzie sobie do szpitala prywatnego.

Mitem jest także, że konkurencyjność poprawi jakość świadczonych usług medycznych. W tym wypadku warto wspomnieć raz jeszcze: szpitale nie są przedsiębiorstwami i są one poddawane innym regułom. W tym wypadku konkurencyjność może prowadzić do najbardziej patologicznych zjawisk; zwiększenie kosztów obsługi systemu, maksymalne cięcia na pacjentach, lekach, badaniach. Jest to na wskroś niebezpieczne i korupcjogenne.

To nie jest sektor, w którym nawet teoretyczne dogmaty o konkurencyjności mogą się sprawdzić, pacjent często nie wyboru innej placówki – chce ratować życie lub zdrowie.
Co rzucić się nam powinno w oczy, niestety do debaty dotyczącej reformy służby zdrowia nie zaproszono ani lekarzy, ani pacjentów. Być może wtedy zarówno mainstreamowe media jak i politycy, nie zapomnieliby, że szpital to nie przedsiębiorstwo, nie zapomnieliby że każdy człowiek ma prawo do równej i powszechnej opieki zdrowotnej i każdemu należy się pomoc.

Leszek Balcerowicz ma jedną wspólną cechę z Leninem – tak jak wódz Rewolucji Październikowej jest wiecznie żywy. Nawet zza politycznego grobu straszy On Polaków doradzając rządzącym jak “słusznie” postępować.

Co więcej nie znajduje odbicia w logice bo mimo postępującego kryzysu gospodarczego, Balcerowicz dalej “jak ten koń z klapkami na oczach, nie zmienia swojej mantry o dobrodziejstwach wolnego rynku” – słusznie zauważył Piotr Bojko w Trybunie Robotniczej.

Wniosek nasuwa się więc sam – rządy się zmieniają, ekipy się zmieniają i nawet hasła się zmieniają a Balcerowicz zostaje. Jak nie w randzie ministra finansów (1989 – 1991, 1997 – 2000) czy jako Prezes NBP (2001 – 2007) to jako “wolny strzelec i obserwator”, który radzi. Środowiska liberalne traktują go jako nieomylne guru polskiej gospodarki, którego autorytet jest niepodważalny.

Jest to wskroś niebezpieczne, albowiem nawet teraz kiedy Leszek Balcerowicz nie pełni żadnej funkcji, sprawujący władzę odwołują się do jego koncepcji. Jest to strasznie naiwne, ale za tą naiwność płacą najubożsi, których najwięcej kosztowały terapie szokowe i zaciskanie pasa.

Niestety, mimo tego że dysponujemy obrazem biedy w Polsce, kosztów społecznych oraz kosztów ekonomicznych tych reform, w przekazie medialnym nie istnieje nikt poza Balcerowiczem. To były prezes zawładną wszystkim i wygląda na to, że tylko On ma monopol na bycie ekonomistą.

Z tym ma jednak problem. Nawet jego środowisko murem za nim nie stoi. Swego czasu, profesor Kołodko bardzo trafnie Balcerowicza określił jako “wyznawcę liberalizmu a nie naukowca”.

Stąd też aż dziw mnie bierze, że tych dogmatów szaleńca, który wpędził miliony Polaków w nędzę i skutecznie zdemontował polską gospodarkę, ktoś w ogóle słucha. Na domiar złego nie dość, że słucha to wciela te dogmaty w życie.

Z drugiej strony nie ma co się dziwić, główny nurt polityki i mediów innego punktu widzenia nie dopuszcza, stawia wyżej partykularne interesy kapitału od ludzi pracy. Przyjęliśmy najgorszy model transformacji ustrojowej, gdzie kapitał jest ważniejszy od pracy i człowieka, to teraz musimy za to płacić.

Czas błędów i wypaczeń

W oczach i ustach liberalnych mediów i polityków uchodzi za genialnego autora przemian wolnorynkowych w Polsce. Zapominając przy tym, że Balcerowicz nie robił nic innego jak wykonywanie zaleceń Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, których celem było zniszczenie polskiej gospodarki, uzależnienie jej od siebie i stworzenie rezerwatu taniej siły roboczej.

Z resztą o dobrodziejstwach owych przemian bardzo szybko na własnej skórze przekonały się rzesze zwykłych Polaków. Wprowadzono w Polsce najgorszy model gospodarki neoliberalnej, nie licząc się ze zdaniem oraz dobrem większości z nas.

Taktyka Balcerowicza, tj. “zaciskanie pasa”, trwać miała przez pół roku przeciąga się do dzisiaj. Prywatyzował wszystko, nawet sektor usług publicznych, deregulował gospodarkę, ciął socjal, ograniczał rolę państwa – wszystko odbywało się kosztem najuboższych.

To była stara mantra powtarzana w każdym państwie: macie kryzys, transferujecie się – to musicie ograniczać świadczenia, zaciskać pasa, równoważyć budżet... tutaj Balcerowicz nie wymyślił nic oryginalnego, możliwe jednak, że zrobił to najgorzej jak tylko mógł.

Tylko po co to wszystko ??? W imię czyich interesów ?

Nie uchroniło nas to przed kryzysami w latach 90-tych, nie uchroniło nas przed biedą i upadkiem naszej gospodarki – wręcz przeciwnie, przyspieszyło ten proces. No aż w końcu nie uchroniło nas nawet przed obecnym kryzysem…

…i nagle widzimy USA zachowujące się w kryzysie jak nie wierny mąż – podobnie jak Europa Zachodnia wracają do modelu keynesowskiego po krótszym bądź dłuższym romansie z neoliberalizmem. Cóż empirycznie najbardziej po dupie dostały właśnie państwie jak najbardziej urynkowione, dla przykładu Łotwa i Estonia, ale o tym w naszych mainstreamowych mediach nie warto wspominać.

Nikt na świecie, poza dogmatykami od Friedmana, nie wierzy już w “niewidzialną rękę rynku“ i inne wolnorynkowe bzdury.

No właśnie nikt, poza polskimi elitami, które nadal zapatrzone w Balcerowicza jak w Jezusa na Krzyżu, dokonują gwałtu na państwie i społeczeństwie polskim.

AWS

Wróćmy jednak do tematu. Ciekawi mnie także epizod Balcerowicza jak był ministrem spraw

Nie wiadomo czemu, wchodząc do rządu Jerzego Buzka uznał za konieczne “schłodzenie” gospodarki i zmniejszenie popytu wewnętrznego. No cóż, dopiął swego, ograniczył wzrost gospodarczy (który przed objęciem rządów przez AWS wynosił 5 proc.) poprzez zmniejszenie pensji minimalnej, rent oraz emerytur. Tuż obok pojawiła się rzesza 3 mln bezrobotnych – czyli największe bezrobocie w środkowo – wschodniej Europie i Unii Europejskiej.

Balcerowicz dalej jak mantrę przekonywał nas, że to wina “pensji minimalnej”, która jego zdaniem była za wysoka. Na nic zdawały się fakty i dane stawiające sprawę jasno: w Polsce pensja minimalna była najniższa w całej Europie a jednocześnie mieliśmy największe bezrobocie. Balcerowicz nie zważał na to i nadal narzucał swoje wybujałe teorie dotyczące pensji minimalnej, niszcząc ludzi pracy jak pasożyt.

Mało tego, za czasów rządów SLD obniżono przecież wynagrodzenia za nadgodziny, ułatwiono zwalnianie pracowników (w dobie bezrobocia) a bezrobocie jakoś nie spadło, za to obniżył się poziom życia pracowników.

Społeczne skutki reform Balcerowicza są fatalne dla naszego kraju. Doprowadził do upadku PGRów wraz z pozostawieniem bez środków do życia jego pracowników, upadku wielu przedsiębiorstw, ogromnego bezrobocia, najniższej w EU pensji minimalnej i powiększającej się przepaści społecznej.

Cóż jesteśmy krajem w którym 12 proc. ludzi żyje poniżej minimum egzystencji a kolejne 25 proc. na jego granicy. 25 proc. polskich dzieci nie dojada. Pozostajemy praktycznie bez ochrony socjalnej oraz przestrzeganych praw pracowniczych. Jesteśmy państwem z jednym z najgorszych systemów zdrowotnych w całej Unii Europejskiej oraz jednym z nie wielu gdzie różnice w rozwoju pomiędzy nami a krajami zachodnimi praktycznie nie maleją. To wszystko zawdzięczamy Balcerowiczowi.

To dzięki Panu Balcerowiczowi sprywatyzowano nasz system emerytalny, czego skutkiem będzie drastyczne obniżanie tych świadczeń nawet w stosunku do poprzednich stawek. Jak się szacuje, średnia stawka emerytalna wyniesie całe 35% wcześniejszego wynagrodzenia a zaoszczędzić nic nie zaoszczędzimy wbrew temu co mówił były minister.

To Pan Balcerowicz jako prezes NPB zdołał zlikwidował polski system bankowy, to dzięki jego zasługom Polska należy do nie licznych państw świata bez wpływu na sektor bankowy. Nie dość, że 80% kapitału bankowe w Polsce pochodzi zza granicy, to Balcerowiczowi udało się ziścić największego marzenia liberałów – zmonopolizować ten sektor, ponieważ ponad 50% tego rynku należy do 5 głównych banków.

A cała niezależność NPB i jego prezesa polegała na nieliczeniu się z interesami społeczeństwa i opinią publiczną.

Nawet teraz

Najciekawsze, że Balcerowicz swoich rad udziela ze Stanów Zjednoczonych, gdzie przebywa jako gość Petersen Institute of International Economics. Jak każdy amerykański instytut i ten także deklaruje się jako niezależny – choć utrzymywany jest z dotacji amerykańskich korporacji. Szefem instytutu jest Peter G. Peterson związany z The Blackstone Group. Jesienią 2007 r. wg Vanity Fair był on już na czwartym miejscu wśród najbardziej wpływowych ludzi światowej gospodarki, a rok wcześniej na 24 miejscu! Skąd ten nagły skok? Ano The Blackstone Group to jeden z najbardziej żarłocznych funduszy inwestycyjnych świata. Wykupuje nieruchomości, media, technologie, branżę spożywczą, parki rozrywki i służbę zdrowia! Wykupuje, by szybko zarobić, toteż pierwszymi jej ofiarami są pracownicy przejętych przedsiębiorstw.
Wprawdzie grupa sporo straciła na Wall Street w wyniku kryzysu, ale potrafi sobie dobrze radzić – także dzięki koneksjom w świecie polityki. To właśnie ta grupa wraz z J.P. Morgan jest globalnym koordynatorem programu zbywania aktywów AIG, doprowadzonego przez kryzys do upadłości.
Tak więc, Balcerowicz mówi, w co wierzy, a płacą mu ci, którzy wiedzą, że to co mówi, to im się opłaca.

Od wielu już lat oficjalny dyskurs w jakiejkolwiek debacie politycznej na temat reżimów, terroru, autorytaryzmu sprowadza się do jednego: do stałego oskarżania “Państwa komunistycznego” poprzez pryzmat “Czarnej księgi komunizmu”. W konsekwencji powszechna jest opinia – że “tam gdzie wolny rynek, tam i wolność oraz demokracja” a doktryna Miltona Friedmana jest “powszechnie akceptowaną doktryną przez rządy na świecie”.

Stoję na stanowisku, iż jest to takie samo kłamstwo jak kłamstwem jest twierdzenie, że istniało “Państwo komunistyczne” (jakby komunizm nie odrzucał państwa?). Być może nawet, jest to największy sukces propagandowy zwolenników Friedmana oraz leseferyzmu ostatnich dwóch, może nawet trzech dekad.

W mainstremowych mediach, w oficjalnych podręcznikach do historii czy ekonomii, każda z historii tych ultraliberalnych teorii jest tak wybielona, że stała się wręcz sztucznie nieskazitelna. Nie chodzi tu nawet o sam aspekt, że “autorzy” owych publikacji zapominają o najbardziej nie ludzkim czy antyspołecznym charakterze tych teorii oraz o ich wymiarze i skutkach społecznych (bieda, wyzysk, brak opieki socjalnej, brak stabilności).

Nie wiem nawet czy jesteśmy w sobie wyobrazić i opisać ogrom krzywd, cierpienia, niesprawiedliwości jakie wyrządzają te systemy ludziom. Jak zmuszają ich do życia w nędznych warunkach, w lepiankach, bez wody, prądu, jedzenia, przy jednoczesnym braku szans na lepsze jutro i jakiejkolwiek pomocy. Przy jednoczesnym braku dostępu do służby zdrowia, edukacji czy nawet pracy a jak już to na półniewolniczych warunkach.

Chodzi tu także o prosty fakt, w żadnym państwie gdzie wprowadzano myśl Miltona Friedmana czy inne skrajnie liberalne teorie, zwyczajnie to się nie powiodło. Doktryny te zawodziły, powodując tylko spustoszenie społeczne oraz ekonomiczne.

Najlepszy przykład stanowili Chile. Po puczu do Chile przybywa Milton i jego “chłopcy z Chicago” z gotowym pakietem reform. Skutkiem była klęska humanitarna i ekonomiczna. W końcu lat 80-tych miało najniższe PKB na osobę w całej Ameryce Łacińskiej i było ono niższe niż za czasów rządów Allende. Bezrobocie w ostatnich miesiącach rządów Pinocheta wynosiło ponad 16% a produktywność była niższa o 10% niż za Allende. Można więc śmiało mówić, że największym cudem gospodarczym Chile jest to, że w ten cud świat uwierzył.

Poniekąd o Miltonie i jego teoriach świadczą reakcje w jego ojczyźnie. Nie bez powodu magazyn “Time” Friedmana uznał za “szkodliwego chochlika” w 1969 roku.

Całkowicie pomija się jeszcze jeden wymiar: żadna z tych doktryn nie może być wprowadzona w systemie (reżimie) demokratycznym. Następuje wtedy zbyt duży opór społeczny. Dlatego właściwie wszelkie eksperymenty liberalizmu tego typu przeprowadzano w krwawych dyktaturach jak Chile, Argentyna czy obecnie Meksyk.

Zmierzamy do sedna sprawy. Zawsze z krucjatą kapitalizmu idą w parze reżimy, wojskowe zamachy stanu, dyktatury, tortury, terror, represje, mordy polityczne. Brutalne metody stosuje się zarówno wobec jednostek jak i całych grup.

Oczywiście najlepszym przykładem pozostają państwa Ameryki Łacińskiej, jak Chile, Argentyna Brazylia, Paragwaj, Ekwador, Nikaragua, Gwatemala – tak naprawdę to cała iberoamerykańska strefa została poddana temu eksperymentowi. Zawsze z takim samym skutkiem: powszechną biedą, przepaścią społeczną, zapaścią ekonomiczną, dziką prywatyzacją, uzależnieniem od USA, brakiem dostępu do szkolnictwa czy służby zdrowia. Przy okazji zawsze pojawiały się represje, terror, tortury i mordy.

W samej Ameryce Łacińskiej liczba ofiar sięgnąć może nawet 1 mln. Jednak, o ile w przypadku “komunizmu” liczbę ofiar i ogromu tragedii tego systemu jesteśmy w stanie ocenić, to tak w przypadku neoliberalizmu już nie. Nie jesteśmy w stanie pojąć i policzyć ile krzywd ludzkiej się polało, ogromu tragedii, biedy, nędzy.

Do tej pory w Polsce trwa ostry spór co do oceny i szacunku ofiar “reform” oraz “terapii szokowej” Balcerowicza. Nie wiemy ile osób zepchnięto na margines skazując ich do życia w skrajnej nędzy. Nie wiemy ile w tym czasie ludzi umarło z powodu głodu czy po prostu bied. Skutki tych reform ponosimy do dzisiaj – chociażby poprzez skalę ubóstwa w Polsce.

Wystarczy jednak spojrzeć, że w szczytowym momencie tychże reform wskaźnik samobójstw wzrósł w Polsce o 400%. Dzięki temu możemy zrozumieć ogrom tragedii ! Nie trzeba być chyba psychologiem społecznym by dostrzec związek pomiędzy sytuacją materialną (gospodarczą) a plagą samobójstw. Skądinąd dlatego słusznym pomysłem wydaje się wola postawienia Leszka B. przed sądem i osądzenie go, podobnie jak dzisiaj sądzi się Jaruzelskiego czy Kanię.

Jak wyglądało życie w Rosji po załamaniu w 1999 roku ? Jak żyje się Chińczykom gdy ten kraj wkroczył na jedyną słuszną drogę kapitalizmu ? A jak się żyje Meksykanom ?

A co się stało po huraganie “Katrina” ? Tysiące ludzi straciło dach nad głową, tysiące zostało zepchniętych do życia w slumsach ? Jaka była na to reakcja ?

Masowo burzony mieszkania komunalne a na ich miejsce buduje się luksusowe osiedla. Sprywatyzowano system szkolnictwa a ludzi biednych pozostawiono na lodzie.

W tym wszystkim powinno nas zdumiewać jedno. Gdy się mówi o skali ofiar “komunizmu”, to stawia się najczęściej tezę, że to sama ideologia “komunistyczna” jest winna ogromowi zbrodni a nie poszczególne jednostki wypaczające tenże idee. Tym samym od razu stawiamy tezę, że “komunizm” ze swej natury jest totalitarny czy też autorytarny.

Natomiast gdy rozmawiamy o represjach czy mordach dokonanych w imię wolnego rynku, mówi się o wypaczaniu idei przez jednostkę. Acz najczęściej i tak następuje tłumaczenie: “bo bronił nas przed komunizmem, który by wymordowałby dwa razy więcej ludzi”. Tylko skąd my  mamy to wiedzieć ? Czytamy w umysłach “komunistów” i wiemy, że chcieli wymordować dwa razy więcej ludzi ?

Allende jakoś nie mordował, Castro mimo represji – również, Chavez obecnie także nie (baaa Wenezuela pnie się do góry jeżeli chodzi o wolność prasy), ale za to nadal liberałowie mordują w Meksyku czy Kolumbii.

Następuje tutaj pewne odwrócenie. Oczywiście, ideologia “komunistyczna” nie jest bez winy, nie oznacza to jednak że wszystkie rządy (mniej lub bardziej prawdziwych) komunistów są zalane potokiem krwi. A co w takim razie z krucjatą kapitalizmu ?

Zamachy stanu, pucze, represje, tortury (i to wymyślne), masowe mordy, eliminacja poszczególnych grup społecznych. Tu się właśnie mówi o “wypaczeniu”. Spójrzmy jednak obiektywnie – to czy czasem właśnie Milton Friedman nie mówił o “czystej kartce” (czyli burzeniu starego porządku, instytucji publicznych, etc), niszczeniu wszelkiego oporu, wprowadzania kapitalizmu szokiem, zaskoczeniem, siłą – jak nam to świetni przedstawiła Naomi Klein w “Doktrynie Szoku”.

Lecące na łeb na szyję poparcie społeczne. Pierwsza poważna porażka rządu (w przypadku pierwszej poważnej sprawy poruszonej w czasach tego rządu). Do tego „wariackie” i radykalne pomysły PO, wymieszane z gwałtownym wzrostem cen powodują, iż można wnioskować początek końca rządów Platformy Obywatelskiej. Będzie to się działo z dużym pożytkiem dla kraju.

Oczywiście, Polacy są chwiejni nie mają wyrobionych preferencji politycznych a sondaże są niemiarodajne i tendencyjne. Można więc uznać je za mało wiarygodne. Można także powiedzieć, że „wyrzucenie do kosza” „ustawy medialnej”, nie jest wielką porażką PO, która ma w zanadrzu, inne absurdalne ustawy i najpewniej do samej “ustawy medialnej” wróci. Zmieni kilka linijek i będzie dalej prawić jacy to „Kaczyński z Napieralskim są źli i sprzedają kraj”.

Jednak jest to ogromna porażka Platformy Obywatelskiej, szczególnie w sferze symboliki. Jak do tej pory to była najważniejsza kwestia poruszona przez rząd a pomimo tego, upadła. Ponadto „ustawa medialna” była sztandarowym hasłem (kiełbasą) wyborczym Platformy. Wyrzucenie do kosza tej ustawy, podważa wiarygodność PO w oczach jej wyborców. Raptem okazuje się, że wszechmocna i dominująca PO na każdej płaszczyźnie nie jest w stanie zrealizować swojego programu wyborczego. I to nie tylko z winy złego Kaczora (a Kaczki , jak wiemy, są głupsze od kur – jak to określił Niesiołowski), ale także „przekupnej” opozycji w postaci SLD, przy nie pewnej postawie koalicjanta, to znaczy PSLu.

Polacy także budzą się z letargu i zaczynają zauważać prawdziwe oblicze rządu PO. Nie chodzi tu nawet o hipokryzje „polityki miłości”, kiedy pan Chlebowski (nazywany „Rudą peją”) ogłasza „że jest drożej, ale żyje się lepiej”, ale wraca prawdziwe, nie ludzkie, antyspołeczne nastawienie „chrześcijańskich liberałów”

Komercjalizacja usług medycznych, mimo że tak nie winne brzmi, oznacza nic innego jak prywatyzację służby zdrowia i wykluczenie z niej milionów Polaków, których po prostu nie będzie stać na usługi medyczne czy „prywatne ubezpieczenie” (w końcu chodzi o to by bogatym żyło się lepiej). Proponowane zmiany w kodeksie pracy, oznaczają nic więcej jak powrót do XIX wieku – pełny wyzysk, pozbawienie prawa do walki o godne zarobki czy warunki pracy, całkowite zdanie pracownika na (nie)łaskę pracodawcy (w końcu po to by bogatym żyło się lepiej). Podatek liniowy – kolejny absurd, który nigdzie się nie sprawdził i żadne państwo na to nie zyskało na dłuższą metę. Przeczy on sprawiedliwości społecznej i równości obciążenia (ale przecież chodzi o to by bogaci się bogacili a biedni biednieli). W końcu zniesienie finansowania partii z budżetu państwa, oznacza to nic innego jak śmierć partii małych i średnich(ale wiadomo, chodzi po PO która jest partią lobbingową była najbogatsza – wiadomo czyje interesy reprezentuje). W końcu PO, nic nie robi by przynajmniej zahamować wzrost cen żywności – dalej twardo i ślepo wierzy w moc „wolnego rynku”. Nowa sekta religijna u władzy widać…

Jak do tej pory, PO miała takie poparcie, dzięki wytworzeniu pewnej bański mydlanej, polegającej na przedstawieniu naszej sceny politycznej dwóch barwach – czarnego i białego. Jesteśmy my albo jest PiS. W ich retoryce nie było żadnej alternatywy. PO dobre, PiS zły. Tak udało im si wygrać wybory i cieszyć się poparciem przez pierwszy rok rządów. Na nic więcej to nie wystarczy. „Polityka miłości”, w gruncie rzeczy polegała na tym samym co „polityka nienawiści” PiSu. Służalcza postawa wobec kleru, ostre słowa i kończenie na słowach, próba zmonopolizowania mediów publicznych, oznacza pryskanie tej bański.

Propaganda sukcesu uprawiana w Tusk Vision Network, także nie pomaga. Czego dotknie się Pan premier zamienia się w złoto. Można dowiedzieć się z TVN. A jaki z niego luźny koleś, w gałę kopię. Jest przyjacielem ludzi i zwierząt. No po prostu ideał. Propaganda na miarę Gierka. Tylko Gierek coś robił i zmieniał, Tusk nie robi nic a kiedy jest kłopot chowa mordę by czasem nikt go nie skojarzył z protestami nauczycieli, lekarzy, górników, etc. po prostu by nikt go nie skojarzył z kłopotami.

Jak mowa o protestach, to także nie dało się nie zauważyć, jak PO starała się przedstawić, iż strajkujący stoczniowcy, górnicy, nauczyciele protestują z pieśnią pochwalną na ustach ku czci Wielkiego Donalda. TVN zdawał się nie zauważać, że stoczniowcy chcieli spalić premiera a górnicy wywieść go na taczkach. Zdawali się nie zauważać, że żądali min. zaprzestania majstrowania przy kodeksie pracy, podwyżek i godnych warunków pracy.

A napinactwo w internecie zwolenników PO, przerosło nawet tych z UPR i PiS. Możemy o tym poczytać w „Dzienniku”; http://www.dziennik.pl/polityka/article213016/Tajna_instrukcja_PO_Przejac_internet_.html

Panama od samego początku swego istnienia, była bardzo silnie związana z USA, zarówno pod względem politycznym jak i ekonomicznym, Uzależnienie to wzięło się z faktu, że USA chciało wybudować kanał łączący oba oceany, właśnie na terytorium Panamy. W zasadzie do wieku XX Panama pozostawała poza planami i aspiracjami wschodzącemu imperium, jednakże w planach pojawiła się chęć budowa kanału…
Tak więc, USA zainteresowało się niepodległościowymi dążeniami Panamczyków.
W owym czasie w Kolumbii trwała wojna domowa, pomiędzy konserwatywną władzą a liberałami, wtedy Stany Zjednoczone wkroczyły do boju, początkowo chroniąc jedynie linie kolejowe w Panamie, później rozbrajając wojska kolumbijskie na terenie Panamy aż w końcu zmusiły obie strony do zakończenia wojny i uznania niepodległości tego małego kraju przez rząd kolumbijski.

W 1903 roku, USA wynegocjowało pakt z Kolumbią, dotyczący budowy kanału panamskiego – obszar budowy miał być neutralną strefą pod strażą obu państw, jednak administrowanie nim na 99 lat powierzono by USA – panamczyków o zdanie nikt nie zapytał. Po mimo, że traktat nigdy oficjalnie nie wszedł w życie z powodu nie ratyfikowania go przez Kolumbię, na jego mocy USA do dzisiaj zarządza kanałem (jak i całą Panamą)
Od tego momentu, wojska praktycznie zaczęły okupować Panamę, narzucając swoją własną władzę(np. poprzez nadzorowanie przez US Army wyborów w 1910 i 1918 roku) oraz zajęcie miast Panama i Colon.
Cała administracja panamska, została podporządkowana Stanom Zjednoczonym, w kraju, wzorem z Ameryki, wprowadzono system segregacji rasowej, rdzenni mieszkańcy Panamy oraz Murzyni, zostali pozbawienie wszelkich praw politycznych i społecznych(np. nie mogli wykonywać zawodów wymagających wyższego wykształcenia, czy brać udziału w życiu politycznych oraz wzorem z USA wprowadzono np. oddzielny transport, toalety itd.), do tego państwo panamskie pogrążyło się w przeogromnej biedzie, spowodowaną, dominującą rolą USA w tym kraju, ale również brakiem opieki socjalnej, czy nawet systemu szkolnictwa.
W owym czasie, USA zawarło z Panamą kilka traktatów o wspólnej pomocy(33 i 55). W podporządkowaniu tego kraju posunęli się tak daleko, że wymusili na rządzie Panamy przyjęcie dekretu o wywieszaniu flag(62). Na mocy dekretu obok flagi Panamskiej na budynkach rządowych musiała wisieć również flaga USA.

Relacje pomiędzy państwami zaczęły się pogarszać od ostrzelania przez amerykanów, ludności cywilnej w styczniu 1964 roku. Kulminacyjny był rok 1977. W tym roku władzę przejął gen. Torrijos. Który zniósł system segregacji rasowej, rozwinął gospodarkę Panamy, powodując wzrost gospodarczy oraz wyrywając się spod skrzydeł USA.

Kiedy Torrijos, zaczął się wymykać spod kontroli administracji Reagana, zginął w nie jasnych okolicznościach – oficjalnie jego samolot rozbił się o skały(1983) i pomimo, iż wszyscy świadkowie tej tragedii, zeznali iż widzieli jak samolot eksplodował w powietrzu, oficjalne śledztwo stwierdziło katastrofę.

Błyskawicznie władzę przejął Noriega, z dużą pomocą CIA, mianując siebie naczelnym wodzem armii, wprowadzając politykę podporządkowania wobec USA oraz politykę oszczędności(cofnięcie reform gospodarczych i socjalnych). Konsekwencją tej polityki było pogorszenie się sytuacji materialnej panamczyków.

Noriega

Noriega od późnych lat 60-tych znajdował się na liście płac, agentów CIA, po mimo faktu, iż był jednym z najważniejszych pośredników w handlu kokainą pomiędzy Kolumbią a mafią w USA. Do tego stopnia był on potrzebny USA, iż przymykali oni oczy na jego związki z narko-biznesem. Nawet ówczesny szef CIA, G. Bush zwiększył mu pensję o 20tys. Dolarów rocznie.

Początkowo Noriega, całkowicie podporządkował się administracji Regana. Udzielił mu pomocy w walce z Sandinistami i z innymi rewolucjonistami w Ameryce Środkowej. W 1986 roku, nastąpił krach “braterskich” stosunków z USA. W tym roku, dyktator Panamy zorganizował  konferencję pokojową pomiędzy państwami ameryki łacińskiej, co było, zdecydowanie, nie na rękę USA. Zaprzestał prowadzenia polityki z wytycznych USA oraz rozpoczął politykę socjalizacji Panamy. Stosunki, jeszcze bardziej się zaostrzyły w 1988 roku, po nieudanym puczu zorganizowanym przez  CIA. Konsekwencją nie udanego puczu było narzucenie embarga na Paname przez USA.

Wybory w 1989 roku

Oprócz Noriegi, startowało w nich jeszcze trzech kandydatów opozycji. Głownym kandydatem był G. Endara – agent CIA, który dostał 10 mln dolarów za start w wyborach.
Wobec coraz gorszej sytuacji panamczyków (głównie przez embargo), wygrała opozycja – na wieść o tym Noriega wprowadził stan wojenny w państwie oraz “rozpędził” on manifestacje opozycji a samych kandydatów policja Noriegi ciężko pobiła.

Krok ten spowodował, iż dał on pretekst amerykanom , na rozpoczęcie przygotowań do inwazji w “obronie demokracji oraz obywateli amerykańskich”. Jest to o tyle śmieszne, że reżim na Panamie został przecież narzucony przez USA, dodatkowo żaden z obywateli amerykańskich nie znajdował się w jakimkolwiek niebezpieczeństwie, a prawdziwych celów i przyczyn inwazji, należy szukać w czym innym.

Pierwszym i najważniejszym powodem inwazji, była chęć utrzymania kanału panamskiego, który jest bez wątpienia najważniejszym punktem tranzytowym, pomiędzy dwoma wybrzeżami USA. Traktat z 1903 roku, mówił, bowiem, że po 2000 roku, armia panamska powinna przejąć kontrolę nad kanałem lecz jeżeli Panama nie byłaby w stanie spełnić tego warunku , to znajdował by się on pod kontrolą USA, na bliżej nie określony czas.
Kolejnymi przyczynami są oczywiście, chęć utrzymania Panamy w swojej strefie wpływów, przejęcie kontroli nad portami panamskimi jak i również zademonstrowanie swojej siły, iż “teraz liczy się tylko jedno mocarstwo” a także był to poligon doświadczalny dla nowych typów broni przed inwazją na Irak.

Metody działań wojennych

W ciągu pierwszych trzech godzin po rozpoczęciu inwazji, siły US Army wystrzeliły około 20 tys. pocisków rakietowych oraz bomb, różnego typu, co spowodowało zniszczenie trzech, najbiedniejszych, dzielnic w Panama City.
Wkraczający Marines, rozpoczęli systematyczne podpalanie miasta, w celu sterroryzowania ludności oraz zmuszenia panamskich żołnierzy do kapitulacji(budynki panamskie są bardzo blisko siebie umieszczone, dzielą ich wąskie uliczki i niskie balkony, co powodowało, że znający doskonale ten obszar, żołnierze panamscy przemieszczali się bardzo szybko, po budynkach, uliczkach itd.).

Pomimo licznych zdjęć, relacji świadków oraz materiałów Video, armia USA do tej pory nie przyznaje się do tego procederu.

Liczba ofiar bombardowań, represji oraz ofiar zabaw amerykańskich ”chłopców” według niezależnych organizacji humanitarnych sięga od 2 do 4 tysięcy osób, należy również wliczyć około 30 tys. osób pozbawionych dachu nad głową.
US Army aby skutecznie ukryć, rzeczywistą liczbę ofiar, od razu po zajęciu Panama City, zajęli wszystkie rozgłośnie radiowe, stacje telewizyjne, gazety, nie wpuszczali dziennikarzy na teren przez 3 dni po zajęciu miasta(nawet zaproszonych przez siebie), a jedyny dziennikarz, który wszedł na teren miasta i sfotografował ofiary, następnego dnia został zastrzelony ! Według naocznych świadków, amerykanie aby jak najszybciej pozbyć się zwłok, buldożerami, spychali je do oceanu, zajęli kostnice a także, amerykańscy żołnierze jeździli w panamskich karetkach.

Jeszcze przed inwazję, w sztabie dowództwa USA, G. Endara złożył przysięgę prezydencką, natychmiast po ustanowieniu marionetkowych władz, USA rozpoczęli walkę z prawdziwą opozycją panamską, czyli z socjalistami i lewicą.
Łącznie w obozach filtracyjnych zamknięto około 7 tys. Osób, znaleźli się wśród nich socjaliści, komuniści, obrońcy praw człowieka, dziennikarze a także nauczyciele oraz lekarze.

Media Amerykańskie

W tym samym czasie, kiedy w Panamie dokonywała się rzeź, amerykańskie media rozpoczęły akcję propagandową skupiając się na poszukiwaniach “największa handlarza narkotyków” – Noriegi. Nie wspominając nawet o bombardowaniach, ofiarach – do tej pory USA utrzymuje, iż liczba ofiar nie przekroczyła 250 osób.

Spowodowane jest to amerykańskim systemem medialnym, który jest strasznie cenzurowany, przez cenzurę kapitału, któremu, zdecydowanie, na rękę była inwazja na Panamę, tak więc skutecznie manipulowali oni przekazywanym obrazem.

Po wojnie

Marionetkowa prezydentura nie cieszy się żadnym poparciem wśród społeczeństwa, dodatkowo do tej pory nie odbudowano zniszczonych rejonów miast jak i nie zapewniono ich, mieszkańcom, chociaż podstawy racji bytu.

W powyższym artykule nie staram się bronić Noriegi, gdyż był to bez wątpienia zbrodniarz i prawicowy radykał, dodatkowo będąc jedną z ważniejszych postaci narko-biznesu. Ale należy wsiąść pod uwagę, przyczyny, cele oraz sposób prowadzenia przez USA polityki wobec tego państwa, która zakończyła się inwazją, na której ucierpiała bez wątpienia populacja Panamy natomiast elity jeszcze bardziej się bogacąc.

Kiedy w 1998 roku rozpoczęto masowe zwolnienia w sektorze górniczym (do 2001 roku, odeszło z pracy, blisko 100 tys górników), żaden z neoliberalnych piewców “restrukturyzacji” górnictwa, nie wziął pod uwagę, że pobyt na węgiel może rosnąć i bez zwolnień, górnictwo przetrwać.

Dzisiaj karty się odwracają – pobyt na węgiel rośnie a w kopalniach brakuje rąk do pracy, bo młody górnik nie chce pracować za 1300 zł miesięcznie (taka jest prawdziwa pensja dla młodych górników, nie bajońskie sumy którymi operują mainstreamowe media). Nie da się ukryć, że owa “restrukturyzacja”, która była tylko katastrofą socjalną, ekonomiczną i społeczną dla Śląska, pozbawiając wielu osób jakieś perspektywy na przyszłość i możliwości godnego życia. W dodatku wzorowana była na podobnej reformie przeprowadzonej przez “żelazną damę” w Wielkiej Brytanii. Zdaje się tylko, że obserwacje tej “reformy” nie były bardzo wnikliwe i nie wzięto pod uwagi, jaką spowodowało to katastrofę dla wysp brytyjskich – poza kwestiami społecznymi (czy socjalnymi) doprowadziła do kuriozalnej sytuacji – Wielka Brytania która stoi na węglu, musi importować węgiel (min. z Polski).

Co ciekawe, jak ocenia Katowicka Spółka Węglowa, by utrzymać swoje wydobycie na obecnym poziomie (a pobyt rośnie) musi zatrudnić dodatkowo 11 tys osób. Chętnych jest jednak brak – za 1300 zł, mało kto zgodzi się przyjść pracować do kopalni, nie wiedząc czy wróci do domu, czy nie zachoruje, czy nie zdarzy się wypadek, czy dyrekcja nie poświęci górników dla sprzętu…

Tak więc jest to nie tylko kwestia zarobków górniczych ale także bezpieczeństwa pracy – od wielu lat, spółki węglowe nic nie robią dla poprawy bezpieczeństwa pracy pod ziemią a inspekcje przeprowadzane oraz śledztwo w sprawie katastrofy w “Halembie” wskazują wręcz na zaniżanie standardów pracy – ale czego nie robi się w imię zysku, oszczędności, wydajności pracy ?

Z Richardem Stallmanem, znanym hakerem i jednym z twórców ruchu wolnego oprogramowania, założycielem projektu GNU oraz Free Software Foundation, współtwórcą licencji GNU GPL rozmawia David De Ugarte.

To, co nazywamy ruchem wolnego oprogramowania, rozszerza się na copyleft, za pomocą którego kopiuje się książki. Uważa pan, że to jest naturalne. Czy filozofia wolnego oprogramowania i filozofia copyleft idą razem w parze?

Nie zupełnie. Książki mają różne cechy. Jedne są encyklopediami, słownikami, praktycznymi poradnikami. Inne są o sztuce, przedstawiają opinie rożnych ludzi. Nie sądzę, aby sprawy etyczne można było oddzielić od charakteru książki. Książki, które służą celom praktycznym takim jak nauka języków, czy poradniki i encyklopedie powinny być rozpowszechniane bezpłatnie. Inne niekoniecznie. Mamy już wolną encyklopedię – Wikipedię. Największą na świecie. Zdaję się, że istnieje też słownik hiszpański, do którego ludzie mają bezpłatny dostęp.

A co pan sądzi o muzyce? Jak się ma do niej filozofia wolnego oprogramowania?

To jest problem bardzo złożony. Nie mam na to pytanie odpowiedzi, która by mnie satysfakcjonowała. Na pewno ludzie powinni mieć prawo do niekomercyjnego dzielenia się muzyką. Jest to konsekwencją zmian technologicznych. Gdy mówimy o książkach, to kiedyś istniały wyłącznie drukarnie i tylko drukarze mogli skutecznie drukować książki, a więc ten problem nie istniał. Był to problem technologiczny, a nie prawny. Teraz pojawia się problem prawny. Nadchodzące zmiany mogą zupełnie zmienić nasze prawa. Nie zmienią fundamentalnych zasad moralnych, na których one się opierają. Te pozostają niezmienne, ale zmieniają się zastosowania praktyczne opierające się na tych zasadach.

Odrzuca pan termin piractwo na rzecz mówienia o kopii nieautoryzowanej.

Piractwo to napaść na statki. Ta czynność jest czymś bardzo złym. Dzielenie się z innymi ludźmi nieautoryzowanymi kopiami: muzyki, filmów, oprogramowania jest czymś dobrym. Nazywam to kooperacją społeczną. Porównywanie tych dwóch czynności to jakieś nieporozumienie. To akt propagandowy wydawców. Nie zamierzam mówić językiem wydawców.

Przejdźmy teraz do free software. Czy nie uważa pan, że w perspektywie może ono wzmocnić pozycje monopoli?

Może tak się zdarzyć, jednak nie możemy karać kogoś, tylko dlatego że chcę się podzielić ze społeczeństwem nieautoryzowaną kopią oprogramowania.

W jaki sposób skorzystają nasi potomni na wolnym oprogramowaniu?

Będą mieli kontrolę nad wszystkimi komputerami. Kiedy używasz oprogramowania, które nie jest wolne – kontrolę nad tym, co robi twój komputer ma autoryzowany właściciel oprogramowania. W społeczeństwie, w którym wolne oprogramowanie jest czymś oczywistym, kooperacja i współpraca pomiędzy członkami społeczeństwa jest promowana, a nie zabroniona tak jak obecnie.

Czy uważa pan GPL(1) za negację własności intelektualnej?

W terminologii prawnej, możemy powiedzieć, że jest to korzystanie z praw autorskich, a nie ich negacja. Terminy prawne są jasne. Z moralnego punktu widzenia możemy powiedzieć, że jest to zadecydowanie niebycia strażnikiem tego oprogramowania, niepilnowania tego, czy inni będą go kompilować, przerabiać, ulepszać. Dlatego też uważam, że pogwałcenie licencji wolnego oprogramowania jest czymś niemoralnym. Nie dlatego, że narusza się jakąś licencję, ale dlatego, że narusza się licencję publiczną.

Nasz ruch hakerski ma wiele wspólnego ze światem nauki. Czy naukowcy są podobni do hakerów? Czy ruch hakerski rozszerza się na inne sektory?

Haker, używając terminu angielskiego, oznacza kogoś, kto posługując się zdolnościami i inteligencją, podejmuje się rozwiązania trudnego zadania. Nie oznacza to, że ten ktoś ma pracować sam czy z innymi. Nie oznacza to też, że ma pracować z komputerami. Można być hakerem rowerowym. Haker używa swoich umiejętności, w celu zrobienia czegoś niespodziewanego i zaskakującego. Oczywiście ten termin zaskoczenie należy rozumieć w sensie pozytywnym. Haker posiada cechy wspólne z postacią bohatera średniowiecznego, który starał się udowodnić innym, że posiada duże umiejętności rywalizując z innymi.

Ale nie robi tego dla pieniędzy?

Nie robi tego dla pieniędzy, tylko dla pokazania swojej siły, zdobycia tożsamości.

Pekka Himanen i Linus Thorvalds uważają, że ideologia wolnego oprogramowania ma wiele wspólnego z duchem lat sześćdziesiątych w Kalifornii.

Ja nie pooddzielam tej opinii.

Nie?

Kontrkultura była przeciwko racjonalności i nauce. Z tym się nie zgadzałem i się nie zgadzam. Jednak w duchu lat sześćdziesiątych była też inna idea, która mówiła, że pieniądze to nie wszystko. Z tym się zgadzam całkowicie.

Czy wolne oprogramowanie sytuuje się na lewym czy prawym skrzydle sceny politycznej?

Czuję się lewicowcem. Chciałbym, aby wolne oprogramowanie było używane przez ludzi myślących lewicowo. W Stanach Zjednoczonych tak nie jest. Większość użytkowników wolnego oprogramowania to ludzie o poglądach prawicowych. To libertarianie, z którymi się nie zgadzam. Uważam, że powinniśmy dbać o chorych, biednych. Nie powinniśmy dopuszczać do tego, aby ludzie umierali z głodu.

Możemy powiedzieć, że wolne oprogramowanie znajduje się pomiędzy lewym i prawym skrzydłem?

Oj nie! Free Software to inne skrzydło, ale na pewno nie znajduje się one pomiędzy prawicą i lewicą.

Można pana określić lewicowym liberałem, jednak lewica liberalna jest technofobiczna.

Ma pan rację, jestem technofobem i uważam, że jest wiele powodów, aby nim być. Komputery tworzą niebezpieczeństwo stworzenia państwa totalitarnego, o jakim panu się nawet nie śniło.

Niebezpieczeństwo cyberpunku(2)?

Tak, niebezpieczeństwo zbliża się szybkimi krokami. Są plany, wedle których będzie można za pomocą komputerów identyfikować ludzi przechadzających się po ulicy. To jest bardzo niebezpieczne dla wolności obywatelskich. Ta technologia w rękach opresyjnego rządu, jakim jest obecny rząd Stanów Zjednoczonych, który nie szanuje podstawowych praw i wolności obywatelskich ani demokracji, jest bardzo niebezpieczna.

Przypisy:
1. GPL – General Public License (Powszechna Licencja Publiczna), jedna z licencji wolnego oprogramowania sformułowana przez Richarda Stallmana i Ebena Moglena w 1988 roku.
2. Cyberpunk – nurt w literaturze sciene-fiction oraz filmie, który skupia się na zaawansowanej technologii, jak komputery i technologia informacyjna, zazwyczaj połączony z różnego rodzaju zamieszaniem w społeczeństwie np. stanem wojennym.

tłumaczenie: Patryk Kisling

Dyskusja nad podatkami to nie tylko dyskusja czysto ekonomiczna ale także społeczne, która często bywa spychana na boczny tor przez neoliberalną prawicę, starając się celowo pominąć ten wątek w dyskusji nad problemem.
Jednocześnie zwolennicy neoliberalnej teorii za wszelką cenę chcą przedstawić nieprawdziwe argumenty za obniżaniem podatków (dla najbogatszych), tak by się stały prawdami objawionymi.
Często w tej argumentacji pojawiają się kwestie: zwiększenia inwestycji, zaoszczędzenia przez pracodawcę, co ma dać możliwość zwiększenia zatrudnienia, etc.
Tylko to wszystko jest mitem, wokół którego obracają się prawicowi myśliciele odrzucając wszelkie dowody, albowiem nie istnieją żadne, empiryczne, przesłania na wpływ stawek podatkowych na bezrobocie czy wzrost gospodarczy.

Można powiedzieć że dzieje się na odwrót – Dania w której mamy do czynienia z najwyższymi podatkami w Europie, ma znacznie mniejsze bezrobocie (3,4% na stan ze stycznia 2007) niż USA (około 7%) a przecież to USA jest mekką dla wszystkich liberalnych myślicieli. Dodatkowo państwa skandynawskie charakteryzują się bardzo dużym zatrudnieniem ludzi w wieku produkcyjnym (ponad 70%) a ludzi czynnych zawodowo pomiędzy 60 a 70 rokiem życia wynosi 72%, co jest znacznie wyższym odsetkiem niżeli w USA.

Również USA wypada blado w porównaniu dynamiki rozwoju gospodarczego – w latach 45-70 Szwecja miała znacznie wyższy wzrost PKB niż USA a obecnie na porównywalnym poziomie, co bezpośrednio przekłada się na poziom życia w tych państwach. Wg rankingi HDI, państwem o najwyższym poziomie życia w 2006 roku, była Norwegia, druga była Dania, piąta Szwecja a USA uplasowały się dopiero na 8 miejscu.

Mitem jest również że inwestorzy wybierają państwa (do inwestycji) ze znacznie mniejszymi podatkami, gdyby tak było to Polska miałaby jeden z najwyższych wskaźników inwestycji zagranicznego kapitału w całej EU, gdyż nasza ojczyzna ma jedne z najniższych podatków w całej Unii (wbrew temu co głosiły hasła Platformy, Irlandia ma wyższe stawki podatkowe niż Polska) a mimo to, państwa skandynawskie, Irlandia, Niemcy wyprzedzają nas o lata świetle we wskaźnikach inwestycji kapitału zagranicznego w ich państwach – dla porównania w Szwecji w 1998 roku zainwestowano blisko 20 mln dolarów, w Holandii 32 miliardy, w Hiszpanii 11 mld, Francji 28 miliardów, Belgii 21 miliardów, Polsce… 7 miliardów dolarów.

Dla inwestora nie są najważniejsze kwestie podatkowe ale także dostęp do nowoczesnej technologii, wykształconych kadr – nowoczesna, dobrze rozwinięta infrastruktura oraz stabilność ekonomiczna i polityczna kraju a przy tym gwarancja wsparcia ze strony państwa, czego państwa, stricte liberalne, jakim jest Polska, nie są w stanie zagwarantować. Wystarczy przeanalizować sytuację w krajach nadbałtyckich, jak Łotwa czy Estonia, które pomimo boomu pod koniec lat 90-tych XX wieku i początków XXI wieku, obecnie mają ogromną recesję → liberalne przemiany ekonomiczne są działaniem na krótką metę, wykańcza się mały oraz średni kapitał, który był chroniony przez progresywne podatki.

Wracając do głównego tonu dyskusji, to znaczy kwestii społecznej – to progresywne, wysokie, podatki przede wszystkim wpływać mają na realizację idei społecznej oraz umożliwić utrzymanie się na „poziomie” ludzi o niskich dochodach.

Czy sprawiedliwe jest by niemal całość państwa utrzymywana była przez najbiedniejszych ? Czy sprawiedliwe jest by kapitaliści, którzy przecież z państwa (warunków, edukacji, ulg, stref, etc) czerpią najwięcej, płacili najmniejsze podatki ?
Warto poruszyć także kwestię odczuwalności płaconych podatków przez osoby biedne i bogate – takie same stawki podatkowe (przykładowo lansowany przez PO „Podatek Liniowy”, 3×15) powoduje, że osoba biedna znacznie bardziej go odczuwa niż osoba zamożna.

W dodatku, naturalną konsekwencją, odejścia od progresywnych podatków, spowodowała by konieczność cięć w sferze socjalnej a tym samym konieczność komercjalizacji opieki zdrowotnej, szkolnictwa oraz ograniczenie pomocy dla najbiedniejszych.

Zatwardziali zwolennicy tej teorii, twierdzą że płacąc mniejsze podatki będzie nas stać na własne ubezpieczenia i samodzielne opłacanie wydatków związanych, np. z leczeniem.
Ale pytanie brzmi: czy na pewno wszystkich czy tylko tych najbogatszych ?

A odpowiedź: Tylko tych najbogatszych gdyż przeciętnego człowieka w dalszym ciągu nie będzie stać na ubezpieczenie gwarantującą mu pełną opiekę zdrowotną, czyli będziemy mieć do czynienia, z niesprawiedliwym ograniczeniem dostępu np. do lecznictwa.
Nie trzeba być ekonomistą by to dostrzec – są to zbyt duże koszty dla zwyczajnego człowieka a na potwierdzenie tej tezy w empirii, należy spojrzeć na USA, gdzie 45 mln ludzi zostało pozbawionych opieki zdrowotnej, bo zwyczajnie ich nie stać na polisę ubezpieczeniową. A czy czasem „chory nie oznacza pacjent” ?
Oznacza i liberałowie zdają się nie patrzeć na ten aspekt moralny i społeczny, że każdy człowiek ma prawo do opieki medycznej oraz pomocy.