Obiecywano rewolucję. Rewolucji nie było, ale na pewno znaczący postęp który ukazuje ogromne wysiłki programistów. Zmierzają one w zdecydowanie dobrą stronę – KDE 4 z wersji na wersje zaczyna przypominać coraz bardziej funkcjonalne środowisko. Przeczhodzi przy tym ogromne zmiany.

Zestawiając najnowszą wersję KDE 4.1 z 4.0 ma się wrażenie, że używa się dwóch różnych środowisk graficznych. Oczywiście, trzeba mieć na względzie, iż pierwsza wersje KDE 4 nie była przeznaczona do użytku domowego, czy dla użytkownika “desktopowego”, jak to się ładnie mówi, lecz i tak wielu (i wiele) z nas używało jej.

Od wydania KDE 4.0, KDE zyskało zupełnie nowe możliwości i opcje, które w znaczący stopniu zwiększają używalność a co najważniejsze, tworzą zupełnie nowe podejście do pulpitu. Bez wątpienia najważniejsze cechy KDE 4.1 można ograniczyć do 2 punktów:

• przywrócenie KDE-PIM
• ustabilizowanie Plasmy (chociaż nadal działa jak chce)

Na pewno również jest znacznie bardziej stabilne. Naprawiono wiele głupich błędów z wersji beta oraz RC (tworząc pzy okazji nowe problemy). Nie oznacza to jednak, że jest “ono stabilne”. Niestety ze smutkiem muszę stwierdzić, iż do codziennej pracy – chyba się nie nadaje.

Jednak co jest najgorsze – nie naprawiono błędu związanego z kartami Nvidia. Oczywiście, nie jest to wina programistów KDE a samej Nvidi, która nie obsługuje w pełni nowego środowiska, tymże jednak, można było coś z tym zrobić.

Dla świętego spokoju – ten wpis nie jest fachową i pełną recenzją (a tym bardziej opisem) środowiska KDE. Jest jedynie zbiorem moich przemyśleń po dobie używania KDE 4.1 (aktualizowanego z KDE 4.1 RC) i raczej jest dla “wtajemniczonych”, którzy orientują się w temacie.

Pracowałem na Kubuntu 8.04, KDE 4.1 zainstalowane z repozytoriów.

Po 7 miesiącach intensywnych prac od wydania 4.0, wydana została wersja 4.1. Jak wspominałem, miała być rewolucja – wyszła ewolucja. Data ta jednak powinna zapisać się na kartach historii oprogramowania. Bez wątpienia jest to ogromny krok milowy w drodze ku nowemu KDE i nowemu sposobowi patrzenia na pulpit (dzięki Plasmie).

Nim jednak przejdę do zachwytów nad nowym KDE, rzucę parę słów goryczy…

1. Nie naprawiono wielu rzeczy (np. puste ikony w Dolphinie, menu, etc)
2. Nie działają klawisze multimedialne w laptopie Acer (kMilo nie chce zadziałać)
3. Jest możliwość instalacji “widgetów” Apple, ale nie działają one…
4. Ogólnie ma się wrażenie, że środowisko działa powolnie
5. Trochę słabe, standardowe oprogramowanie… jak Dragon Player czy Juk.

Dragon Player

Aż dziw zapiera mnie, jak pomyślę sobie że tak słaby program jakim jest Dragon Player stał się domyślną aplikacją do odtwarzania video w KDE 4. Nie twierdzę oczywiście, że sam Dragon nie jest przełomem – korzysta z wielu nowatorskich rozwiązań, które w przyszłości mogą okazać się wspaniałą rzeczą. Jednak znajduje się na zbyt wczesnym stadium rozwoju by użytkownik końcowy mógł to docenić. Jego możliwości w żaden sposób nie dorównują Kaffeine, który był dotychczas domyślnym odtwarzaczem video, szczególnie sprawdzając się w odtwarzaniu filmów DVD.

Dragon nie sprawdzi się nawet jako odtwarzacz divixów – nie obsługuje napisów, posiada skromne opcje konfiguracyjne i niestety – jak na współczesne czasy… odpada – zbyt prosty i zbyt niewygodny. Na szczęście jest Smplayer dla qt4

Juk

KDE zawsze miało ten problem, iż nie miało swojego domyślnego odtwarzacza muzyki(Juk w zamierzchłych czasach), pomimo że królował i króluje Amarok. Juk, to tak naprawdę stary i dojrzały program przepisany z biblioteki qt3 na qt4. Sprawuje się dobrze, działa stabilnie, ładnie – po prostu odtwarza muzykę. Niczego ponad to oczekiwać nie możecie.

Na pewno wraz z pojawieniem się stabilnej wersji Amaroka 2, Juk zostanie poskromiony przez wilka i często nie będzie gościć na biurkach opartych na KDE. Za pewne większość dystrybucji zamieni domyślnego Juk’a na Amarok’a.

Gwenview

Domyślna przeglądarka zdjęć/grafik dla środowiska KDE, zyskała (poza ładną oprawą) całkiem przydatne opcje, które mogą na szybko pomóc nam w edycji grafiki (resize, odwrócenie, etc.). Ciekawą opcją są “miniaturki” na spodzie programu, wyświetlające wszystkie grafiki z danego katalogu – bardzo fajne

Programowi oczywiście brakuje jeszcze kilku funkcji, ale do momentu wydania DigiKam dla KDE4, przez jakiś czas może nam zastąpić ten program. Gwenview to zwykła przeglądarka plików graficznych i nic więcej. Nie spodziewajcie się zaawansowanych funkcji, jak tworzenie kolekcji czy coś. To tylko przeglądarka, na miarę Xee z Mac os X.

Jeżeli chodzi o stabilność działania – nic złego powiedzieć nie mogę.

Dolphin

Dolphin, to nowy, domyślny, menadżer plików dla środowiska KDE 4. Wprawdzie istnieją jego wersje, dla KDE 3.5.x.x to jednak był on głównie projektowany i tworzony o nowym KDE. I co z tego wynikło ?

Całkiem fajny menadżer plików, nieco podobny do Findera. Obsługuje panele (!), dzięki czemu ułatwia on nam nawigację oraz podstawowe operacje na plikach (kopiuj, wklej, etc). Posiada możliwość skonfigurowania paneli bocznych (np. ulubionych katalogów – tj szybkiego dostępu, możliwość nie wyświetlania ich, etc). fajne są opcje tagowania, komentowania czy dodawania specjalnych ikonek (etykiet) na katalogu. Wszystko ładnie – ale cóż… program działa nie stabilnie w przypadku dużych plików. Wystarczy, że najadę na plik nieco większy niż 500 mb i co się dzieje… program się wywala.

Drugim mankamentem są ikony oxygen, które widocznie nie posiadają swoich odpowiedników dla domyślnych katalogów w dystrybucji.

Krunner

Nie ukrywam – poza plasmą, największe wrażenie zrobił na mnie krunner. Często porównywany jest z “spotlight” z Mac os X ? Czy słusznie ?

Chyba tak – obie aplikacje mają podobne działanie – uruchamianie aplikacji, wyszukiwanie ich. Dodatku obie wyszukują zakładek (ulubionych), kontaktów, sesji, zapisanych stron www w folderze tymczasowym (Konqueror).

Jednak krunner, subiektywnie, wygląda znacznie ładniej – lepiej też działa. W dodatku jego opcje możemy rozbudować za pomocą wtyczek, spotlighta już nie.

Kopete

Mój ukochany komunikator wiele się nie zmienił. Trcohę liftingu i wygląda ślicznie. Nowe dymki, powiadomienia niby nie dużo nowego, ale i tak go kochamy

Konqueror

Również nie wiele nowego. Nowy wygląd domyślnej strony, trochę unowocześniony silnik. Działa szybko, sprawnie i wygodnie. Bez wątpienia jedna z najszybszych przeglądarek.

Plasma

Największa nowość w KDE 4. Na pewno także zupełnie nowe podejście do pulpitu – rewolucjonizujące do tej pory ikonowe podejście.

Z jaki linux.org;

Nowy aplet Widoku Folderu wyświetla zawartość dowolnego katalogu na Twoim pulpicie. “Upuść” katalog na odblokowanym pulpicie, aby stworzyć nowy aplet. Możesz nie tylko wyświetlać lokalne foldery, ale również zasoby sieciowe.

Od siebie dodam, że niestety – pomimo wbudowania możliwości instalacji widgetów dla Mac os X (z czego się cholernie cieszyłem) – nie działają one.

Próba podsumowania

Właściwie zamiast skupić się na KDE 4.1 skupiłem się na aplikacjach. Może to i dobrze, bo takie rzeczy jak wygląd są subiektywną miarą. Stabilność – zależna od sprzętu i dystrybucji. Ze swojej strony powiem – działa prawie stabilnie, wygląda ślicznie i jest mi w stanie zastąpić KDE 3.5

Nie będę po raz kolejny wytaczać dział o niedoskonałości zamkniętego oprogramowania pod względami technicznymi, ideologicznymi, etc. ale skupię się na czystym bezpieczeństwie oraz praktyczności Open Source.
Pojęcie bezpieczeństwa na tej płaszczyźnie może mieć dwojakie znaczenie, bowiem z jednej strony może ono oznaczać, swoistą, odporność oprogramowania otwartego na wirusy, ataki hackerskie, etc. ale z drugiej strony, oznacza to również jawność oraz czystość kodu źródłowego.
Być może wielu czytelników zadaje sobie teraz pytanie – jaki ma to związek z nami ? Oraz co tak naprawdę to oznacza ?
Postaram się to wyjaśnić na przykładach, by nie wchodzić na grunt ideologiczny, posłużę się przykładem Kuby, Francji oraz komunikatora Skype.

W ostatnimi czasy, można zauważyć tendencję do dyskusji dot. zmiany oprogramowania rządowego w wielu państwach UE oraz Ameryki środkowej i Południowej – w niektórych z tych państw, już podjęto konkretne działania, mające na celu zmianę zmianę oprogramowania. Parlament francuski migruje na Linuxa (dystrybucja Ubuntu), tłumacząc to powodami ekonomicznymi (po prostu wolne oprogramowanie jest tańsze w utrzymaniu i nie ma o wiele mniejsze wymagania sprzętowe a więc, nie trzeba modernizować starych komputerów), wiele brytyjskich miast również zaczęło migrować na linuxa po tym jak okazało się że system spod znaku pingwina, jest o wiele bardziej energooszczędny w porównaniu do Windows !

Kuba, która potwierdziła że wszystkie komputery rządowe do roku 2010 będą obsługiwane przez Linuxa (a konkretnej, przez dystrybucję Gentoo) , tłumaczy to względami bezpieczeństwa. Kod jądra jest otwarty, każdy użytkownik ma do niego dostęp a więc jest bezpieczny i wolny od wszelkiego rodzaju mechanizmów mających na celu szpiegowanie użytkownika komputera(gdyż programiści, zapaleńcy, od razu by to odnaleźli), w tym wypadku władz kubańskich. Jednak już nie ma takiej pewności w przypadku oprogramowania koncernu Microsoft, kod jest zamknięty, społeczność nie ma do niego wglądu, a więc – teoretycznie korporacja z Redmond – może np. w kodzie systemu operacyjnego Windows umieścić narzędzia mające na celu szpiegowanie nas.

Z resztą takie informacje, co jakiś czas się pojawiają, wg. jednej z hipotez – auto aktualizacja, pobiera prywatne dane z ciasteczek przeglądarek, konfigurację profili, etc. oczywiście są to nie potwierdzone informacje, które w oczach zagorzałych zwolenników Windows, mamią się jako fanaberie „lewaków”, użytkowników Linuxa, etc. ale biorąc pod uwagę ostatnie fakty, z których wprost wynika, iż komunikator Skype szpieguje swoich użytkowników, nie można wykluczyć, iż robi to również Microsoft.

Równie dobrze, co udowodnia nam Skype, każdy, zamknięty program, może szpiegować użytkowników → niezależnie jaką pełni on rolę, zadanie, niezależnie od popularności – może to być przeglądarka internetowa, komunikator a równie dobrze, zamknięta forma „cowsay”.

Tylko nadeszła pora , by polskie władze, polski minister informatyzacji, przebudził się i zaczął przeprowadzać uczciwe przetargi (w których nie wiadomo że z góry wygra Microsoft) z równymi szansami, bez otwartej dyskryminacji producentów otwartego oprogramowania (np. Novell).
Jedynym, pozytywnym zjawiskiem jest gwałtowny wzrost komputerów samorządowych z zainstalowanym pakietem OpenOffice, które w znacznym stopniu jest w stanie ograniczyć koszty przeznaczane na oprogramowanie.

KDE jest bez wątpienia najpopularniejszym środowiskiem graficznym używanym przez użytkowników Linuxa oraz innych, wolnych, systemów operacyjnych. Oczywiście jak każdy program, środowisko ma swoich zwolenników oraz przeciwników.
Ci drudzy często zarzucają mu, iż jest zbyt cukierkowaty, kolorowy, zbyt upodobniony do Windows oraz co gorsze – ciężki. O ile z tymi wcześniejszymi zarzutami można polemizować, to jednak z ostatnim musimy się zgodzić – potrafi być ciężki i na wolniejszych komputerach działać nieco ślamazarnie ale można to poprawić, przezwyciężyć, poprzez zastosowanie kilku prostych trików, zmian w domyślnej konfiguracji środowiska z czym poradzi sobie każdy, nawet początkujący, użytkownik KDE.

Podstawy

Na samym początku powinniśmy wyłączyć zapisywanie sesji KDE i przywracania ostatniej wraz ze startem środowiska – mimo, że opcja bywa przydatna i użyteczna, bowiem pozwala na automatyczny start programów, których używamy i nie wyłączamy ich, to jednak strasznie obciąża to pamięć komputera i spowalnia jego pracę. Aby wyłączyć tę opcję, należy wejść do „Centrum sterowania” (w różnych dystrybucjach ma różne nazwy) z menu KDE lub poprzez polecenie „kcontrol”, wejść w zakładkę „składniki KDE” a następnie wybrać „menadżer sesji” zmieniając w panelu opcję na „uruchom pustą sesję”.

W następnej kolejności warto jest zastanowić się nad wyłączeniem pewnych usług KDE, które włączają się przy starcie, zabierając cenną pamięć, w tym celu z zakładki „Składniki KDE” należy wybrać opcję „Menadżer usług”, wyłączając niepotrzebne usługi. Według mnie najlepiej jest odhaczyć następujące usługi:
Demon zapisu KDE
Nadzorca usług DNS-SD
Nie odhaczaj niczego na oko, czego nie jesteś pewny/a – jeżeli nie wiesz do czego sluży dana funkcja, najlepiej skorzystać z wyszukiwarki google lub zostawić ją w spokoju.

Po tych operacjach, można wyłączyć opcję „sprawdzania konfiguracji systemu przy każdym ruchomieniu, w tym celu należy wejść w zakładkę „Wydajność KDE” i wybrać menu”System”. Na koniec można jeszcze wyłączyć zmianę kursora podczas uruchamiania programów , w zakładce „Uruchamianie programów” wybieramy opcję – „bez zmiany kursora”.

Jeżeli nadal nasz system działa ślamazarnie, warto jest również wyłączyć część opcji związanych z oknami, w tym celu wchodzimy w centrum sterownia → pulpit a następnie wybieramy zakładkę „okna” i menu „przesuwanie” w którym wyłączamy widoczność zmian przy minimalizowaniu, powiększaniu, etc. danego okna a w menu „przeroczystość” wyłączamy wszystkie efekty oraz samą przezroczystość.

Ograniczanie efektów graficznych

System graficzny KDE potrafi być niezwykle ładnym oraz widowiskowym środowiskiem graficznym, lecz musimy sobie zdawać, iż każdy włączony „bajer” spowalnia pracę komputera – owszem na współczesnych, szybkich, komputerach jest to właściwie nie odczuwalne ale starsze Pecety mogą odczuć znaczącą ulgę gdy wyłączy się wszystkie efekty graficzne.

Pierwsze co należy zrobić to wyłączyć wszystkie efekty danego stylu, jak przezroczystość, animacje, etc. następnie możemy przejść do konfiguracji menu KDE i wyłączyć zapamiętywanie ostatnio używanych programów (zmieniając ich liczbę na 0) oraz wyłączając wyświetlanie podpowiedzi oraz efekty ikony

Przyspieszanie pracy menadżera plików – Konqueror

Konqueror jako przeglądarka internetowa jest niezwykle szybki oraz lekki, lecz te atuty nie są prawdziwe odnośnie menadżera plików, którym głównie jest. Pierwsze co należy zrobić to wejść w opcję przeglądarki i w opcjach „zachowanie” wyłączyć pogląd pliku w podpowiedzi oraz wyłączenie poglądu plików w zakładce „poglądy i metadane”.

Czym jest Falf Player ? Można by rzec, iż jest kolejnym, zwykłym, odtwarzaczem muzyki, który sprawdza się znakomicie jako zamiennik Amaroka, gdy trzeba szybko odtworzyć pojedynczy dźwięk. Zdecydowanie jednak, ma on zdecydowaną przewagę względem, porównywalnego programu, Noatun – przede wszystkim Falf został oparty na silniku Xine, co powoduje, że odtworzy on wszystkie (nie)wolne formaty. Jego interfejs, łącznie z playlistą, został stworzony na wzór Sonaty, która to znowu została stworzona na wzór, popularnego pod platformą Windows, programu Foobar.

Do najważniejszych zalet programu można zaliczyć:

• obsługa last.fm
• wiele playlist w zakładkach
• automatyczne pobieranie tekstów piosenek
• obsługa radia internetowego przez HTTP
• wykorzystanie silnika xine do odtwarzania dźwięku
• wykorzystanie taglib do odczytu metadanych z plików dźwiękowych
• możliwość odtwarzania płyt audio i odczyt metadanych z audio cd

 To jest właśnie jego przewaga, nad tego typu aplikacjami – silnik Xine oraz obsługa Last.fm W dodatku działa bardzo szybko oraz stabilnie i w tyle zostawia Noatum